Januari 2010

Thema VSK 2010

KNVvK-nieuws

Ir. Erik Hoogendoorn - Voorzitter KNVvK

Om te beginnen willen wij langs deze weg de leden en de lezers een goed nieuwjaar toewensen. In het nieuwe jaar staan er weer tal van zaken op de agenda. In willekeurige volgorde treft u de belangrijkste zaken aan waar wij aan gaan werken.

Gustav Lorentzen conferentie van het IIR
Voorbereidingen voor de conferentie van 2012 in Nederland. Intussen zijn de data al bekend van het congres dat in Nederland zal plaatsvinden bij de TU in Delft.
Deze data zijn 25 t/m 27 juni 2012. Tijdens de 9^e GL–conferentie in Sydney van 12 t/m 14 april 2010, wordt het 10^e congres in Nederland gepresenteerd.
De deelname van de FKL en de NVKL is onderdeel van de activiteiten t.b.v. het congres dat een stimulans geeft voor de ontwikkeling van het vakgebied en met name het gebruik van natuurlijke koudemiddelen, innovatieve ontwikkelingen en alternatieve methoden voor de opwekking van koude.
De overheid stimuleert de bedrijven steeds meer om voor duurzame oplossingen te kiezen.

Praktijkboek voor de Koude
Actualiseren van de op de web-site KNVvK geplaatste praktijkboek voor de koude.
In samenspraak met de Vakgroep Delft Wageningen zullen wij, om het praktijkboek te kunnen actualiseren, bijdragen om de bestaande informatie van het praktijkboek aan te passen.

Overleg met NVKL en TVVL
Onlangs vond overleg plaats met de besturen van de NVKL en TVVL.
Het is een goed gebruik om periodiek af te stemmen om gezamenlijk zoveel mogelijk aan te sluiten bij de ontwikkeling in het vakgebied. Belangrijke terugkerende thema’s zijn opleiding en onderwijs. Tevens worden de agenda’s voor themadagen, beurzen etc, afgestemd.
Ook in het komende jaar zullen wij deze afstemming voortzetten.

Themadagen
Zo vlak na 1 januari 2010 is er veel te doen in het vakgebied. Is het niet de uitvoering van de uitfasering van HCFK’s dan is het wel de invoering van de F-gassen regeling.
Daarnaast is het van belang zelf sturing te kunnen geven aan ontwikkelingen en daar op in te haken. Voor de komende periode staan themadagen op het gebied van kleine koelsystemen,
datacenters en energietransitie op de agenda. De eerste - kleine koelsystemen - is op 11 februari.
Verder willen wij ook alvast een voorschot nemen op de GL-conferentie van 2012, om na Sydney te komen met themadagen, die de natuurlijke koudemiddelen toepassingen stimuleren.
In 2012 moeten tal van toepassingen van de natuurlijke koudemiddelen gemeengoed zijn, om trots aan de internationale koudewereld te kunnen tonen hoe ver wij in Nederland gevorderd
zijn.
Een van de reeds uitgevoerde acties is de informatie op de KNVvK-website betreffende technische beschrijvingen van CO₂–installaties. Een boekwerk dat door deelnemers tijdens het congres Atmosphere in Brussel oktober dit jaar is ontvangen en op onze site kan worden gedownload.

Deelname energiebeurs 2010
Tijdens de beurs waaraan de KNVvK deelnam en tevens lid van de jury was voor de energie-award, bleek dat velen op zoek zijn naar de koppeling van warmte, energie en koude. De zeer goed bezochte beurs, die steeds groter wordt, zal ook in 2010 worden gehouden in Den Bosch. KNVvK is daar zeker weer van de partij.

EPN
De KNVvK heeft tal van bedrijven aangeschreven om deel te nemen - of de intentie uit te spreken deel te nemen - aan de discussie die de NEN 7120. Intussen zijn 15 bedrijven belangstellend om de huidige Norm te (laten) aanpassen aan nieuwe technieken zoals Verdampingskoeling, Bio-energie en PCM’s. Hoewel technieken en toepassingen een hoge COP kennen, worden ze in de huidige EPN niet meegenomen.
Intussen wordt gezocht naar subsidiemogelijkheden om onderzoek te laten doen naar deze gebieden en de aanpassing van de Norm.
Wij houden de leden op de hoogte via de KNVvK–nieuwseditie in K&L.

KNVvK–nieuws
Met behulp van deze pagina’s bereiken wij onze leden en ook andere lezers goed. De vraag is echte of dat omgekeerd ook zo is.
Mochten er onder u zijn, die graag meedraaien in de activiteiten in de vereniging of met voorstellen willen komen om voor bepaalde onderwerpen themadagen e.d. te organiseren,
dan horen wij dat graag.

Tenslotte
Voor een jaar dat koud begint, wensen wij iedereen veel warmte toe.
We staan aan het begin van een periode van tien jaar waarin veel moet gebeuren.
Bewuster omgaan met onze natuurlijke resources, duurzaam gebruik maken van energie en beperken van onze CO₂-uitstoot zijn belangrijke thema’s.
2020 lijkt ver weg, maar feitelijk moeten we nu al starten, willen we tegen die tijd iets gerealiseerd hebben.

Klik hier voor het complete artikel in PDF formaat

Themadag : Installaties met kleine koudemiddelinhoud

G.J.M. Vos - Directeur KNVvK

Donderdag 11 februari 2010
Plaats van samenkomst: Restaurant PTC+ , Zandlaan 27, 6717 LN te Ede

Onderwerp: kleine vullingen, genoeg is genoeg!
Een lage koudemiddelinhoud is goed voor het milieu, veiliger en goedkoper. Het is dan ook logisch dat deze trend is ingezet. Maar heeft het zin om in bestaande installaties de koudemiddelhoeveelheid te verlagen?
Bij nieuwbouw van een installatie met een kleine inhoud kan een installatie in een andere categorie komen. Hierdoor wordt het totale concept goedkoper en kan de vergunning / goedkeuring sneller worden verkregen. Bij kleine inhouden zijn er ook minder inspecties vereist. Maar wanneer heeft een koel / vries- installatie voldoende koudemiddel om goed te kunnen functioneren? Hoe bepaal je de juiste koudemiddel vulling in de praktijk? Wat zijn de randvoorwaarden voor een goede vulling? Wat gebeurt er als het expansieventiel niet altijd 100% vloeistof krijgt?
Op deze themadag zullen de sprekers hier op ingaan en deze vragen beantwoorden.

Voorlopig Programma
15.00 uur - 15.30 uur: Ontvangst
15.30 uur -15.40 uur: Opening door de dagvoorzitter M. Vos
15.40 uur -16.00 uur: Visie en technische ontwikkelingen - Edo Wissink, TNO
Welke ontwikkelingen zijn nodig om natuurlijke koudemiddelen zonder indirecte systemen toe te passen ? Zullen er ooit microchannel verdampers komen?
Hoe reageren een HFK DX-systeem en een tweetraps NH₃-systeem als de koudemiddelinhoud in stappen wordt verlaagd tot deze er mee stopt?
16.00 uur -16.20 uur: MiniRef programma - Rob ter Steeg, TNO
Het onderzoek heeft systeemoptimalisatie en nieuwe inzichten bij het verminderen van koudemiddelvullingen opgeleverd.
16.20 uur - 16.40 uur: Afscheiderontwikkeling(Witt) - J. Schroer, Wijbenga.
Waardoor wordt de grootte bepaald, trends in minimalisatie, waardoor wordt de vullingsgraad bepaald. Geïntegreerde uitvoering met Q-plate heat exchanger. En ook zal de Alfa U-turn worden behandeld.
16.40 uur -17.00 uur: Chiller ontwikkeling - P. van Zwam, GEN Grasso
Chillers met een kleine koudemiddel inhoud van natuurlijk koudemiddel NH₃. Waardoor wordt de grootte bepaald? Trends in minimalisatie.
Waardoor wordt de vullingsgraad bepaald.
17.00 uur - 18.00 uur: Luxe broodmaaltijd
18.00 uur -18.20 uur: Condensor ontwikkeling - M. Kielnhofer, Güntner Condensorontwikkeling en dan over de nieuwe GVX serie (microox technologie) met de kleinst mogelijke koudemiddel inhoud etc.
18.20 uur - 18.40 uur: Resultaten MiniRef programma - Rob ter Steeg, TNO
De resultaten van het onderzoek hebben geresulteerd in systeemoptimalisatie en nieuwe inzichten bij het verminderen van koudemiddelvullingen.
18.40 uur - 19.00 uur: Kleine koelsystemen - M.Janssen, Re-Gent
Hierop zal worden ingegaan bij systemen tot 150 gr (vanwege safety standaarden). Waar wordt de kritische vulling door bepaalt? Dit probleem komt namelijk ook voor ondanks de geringe hoeveelheden bij het gebruik van hydrocarbons.
19.00 uur: Afsluiting, hapje en drankje

DEELNAME
Per persoon, incl. 19% BTW en lunch: € 200,--
Studenten (op vertoon van OV-kaart), incl. 19% BTW: € 25,--
KNVvK-ledenkortingen:
KNVvK-leden ontvangen een korting van circa 30%. Voor gepensioneerde KNVvK-leden geldt een verlaagd tarief.
KNVvK-leden, incl. 19% BTW: € 140,--
Gepensioneerde KNVvK-leden, incl. 19% BTW; € 40,--

AANMELDING
Uw aanmelding moet uiterlijk 3 februari 2010 op het Secretariaat van de KNVvK zijn: Postbus 32, 6710SA Ede; Fax: +31 (0)318 697199, e-mail: info@knwk.nl ; Internet: www.knwk.nl onder het kopje Site KNVvK, actueel, agenda. U krijgt na uw aanmelding voor de themadag een factuur toegestuurd.
Vermeld bij opgave s.v.p. uw naam, adres en het telefoonnummer waarop u overdag bereikbaar bent. Annuleren is alleen schriftelijk mogelijk tot uiterlijk 3 februari 2010. De deelnemers ontvangen een bevestiging van deelname.

Klik hier voor het complete artikel in PDF formaat

60-jarig jubileum NVKL in 2010!

NVKL

Happy hour op de VSK
In 2010 bestaat de NVKL 60 jaar. Deze mijlpaal laat de branchevereniging niet ongemerkt voorbij gaan.
Tijdens de VSK is er elke dag vanaf 17.00 een happy hour op de NVKL-stand voor alle NVKL leden. Bent u NVKL-lid en brengt u van 1 t/m 5 februari een bezoek aan de VSK, kom dan zeker langs op stand D034 in hal 11.

Klik hier voor het complete artikel in PDF formaat

NVKL- paviljoen op de VSK

NVKL

Tijdens de VSK-beurs van 1 t/m 5 februari 2010 staat hal 11 in de Jaarbeurs vol met bedrijven uit de klimaat- en koudebranche. Ook de NVKL staat er weer met een eigen stand. U bent van harte welkom op het NVKL-paviljoen!

Op het NVKL-paviljoen kunt u terecht met al uw vragen over de laatste ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving, techniek, milieu, veiligheid, marketing en onderwijs in de sector. Verder worden er verschillende activiteiten georganiseerd, zoals de vakwedstrijden voor jonge koelmonteurs. U kunt natuurlijk ook gewoon komen kennismaken met het NVKL-bureau.

De NVKL-stand staat centraal in de Koudehal, waar de sector koudetechniek en klimaatbeheersing geconcentreerd is.
LOCATIE: HAL 11, STAND D.034

2^e NVKL-stand in hall
Daarnaast staat de NVKL voor het eerst met een kleine stand in hal 1. In deze stand promoot de NVKL de warmtepomp en de integratie van koude en warmte in één systeem. Geïnteresseerde bezoekers vanuit de verwarmingsbranche worden doorverwezen naar de NVKL-Ieden in hal 11.
Locatie: HAL 1, Stand B.115.

Activiteiten op het NVKLpaviljoen
Verkiezing Beste serviceauto van de NVKL
Op vrijdag 5 februari vindt de verkiezing van de beste, meest opgeruimde, schoonste en veiligste serviceauto plaats. Monteurs van NVKL-Ieden laten hun serviceauto dan testen op verschillende onderdelen.

Leeftijd van de auto speelt geen rol, maar wel het gebruik en de indeling ervan. Komt u dus kijken naar hoe een goede serviceauto eruit zou moeten zien en om ervaringen uit te wisselen om uw serviceauto nog beter, veiliger en efficiënter te maken. Vrijdagmiddag zal de winnaar bekend gemaakt worden.

Klik hier voor het complete artikel in PDF formaat

Vakwedstrijden Beste jonge koel monteur 2010

NVKL

Om het jaar worden tijdens de VSK de Vakwedstrijden voor jonge koelmonteurs gehouden. Onder het toeziend oog van een deskundige jury en het publiek voeren de koppels opdrachten uit, die dit jaar in het teken van de warmtepomp staan.
Dagelijks vinden de Vakwedstrijden plaats. Deelnemers, jonge technici die in de koudetechniek werken, zullen tegen elkaar strijden. De wedstrijden worden in samenwerking met het onderwijsfonds OTIB georganiseerd. Het doel van de Vakwedstrijden voor jonge technici in de koudetechniek & luchtbehandeling is het vakgebied op een praktische wijze te presenteren.

De wedstrijden bestaan uit de montage van een verdamper en condensor in een bestaande installatie. Hierdoor is de installatie inzetbaar aan zowel de koude als de warme kant. Ook worden de monteurs getoetst op klantvriendelijk handelen en onderling samenwerken. De beste vier deelnemers mogen meedoen aan SkillsMasters 2010 in maart in Rotterdam. Van deze nationale vakwedstrijden gaat de beste vervolgens naar EuroSkills 2010 in Lissabon.

Uitreiking NVKL Koeltrofee
Op donderdag 4 februari wordt op het NVKL-paviljoen de Koeltrofee uitgereikt. De NVKL-koeltrofee is bedoeld als blijk van waardering voor een gerealiseerde innovatieve aanpak binnen de Nederlandse koudeketen.
Innovatie in de koudeketen is heel belangrijk. De welvaart en het welzijn van ons allen wordt in hoge mate bepaald door individuele “coole” prestaties. De NVKL stimuleert dit door het uitreiken van de Koeltrofee.

Voorwaarde voor de toekenning van de NVKL Koeltrofee 2010 is onder andere dat de innovatieve aanpak tot duidelijk in de praktijk toepasbaar en succesvol gebleken resultaten in technische, economische en/of maatschappelijke zin heeft geleid.
Dit jaar hebben vijf bedrijven zich aangemeld met een innovatie in de koudetechniek, hiervan zullen er drie genomineerd worden. Het bedrijf dat in de ogen van de jury de beste koudetechnische innovatie heeft gerealiseerd, krijgt tijdens de VSK de Koeltrofee uitgereikt.

Klik hier voor het complete artikel in PDF formaat

Adreswijziging Numan & Kant

Numan & Kant B.V., specialist op het gebied van meet- en regelsystemen voor klimaatinstallaties in gebouwen, is sinds 1 januari verhuisd naar een nieuw bedrijfspand. Dankzij het succes van de alles uit één hand strategie is het bedrijf uit haar jas gegroeid. Het nieuwe pand ondersteunt de groeistrategie en zal de interne efficiency verder verbeteren. Wegens de progressieve groei van de laatste drie jaren is Numan & Kant ook genomineerd voor de FD Gazellen Award. Vanaf 1 januari zijn de gegevens:
Numan & Kant B.V., Simon Stevinstraat 8, 3291 CA Strijen, tel. (078) 674 14 60,
email: info@numanenkant.nl en internet: www.numanenkant.nl

500 exposanten op SHK Essen

Meer dan 500 exposanten uit momenteel elf landen zullen aanwezig zijn, als van 10 tot en met 13 maart de 23e SHK ESSEN in de Messe Essen wordt gehouden. Fabrikanten presenteren aan in sanitair, verwarming en klimaat gespecialiseerde werklui, ingenieurs, planners en architecten tijdens deze branchebijeenkomst hun nieuwe producten, verdere ontwikkelingen en diensten.
Centraal staan actuele badkamertrends en highlights van de grote sanitairmerken, moderne technologieën met betrekking tot de ventilatie en klimaatregeling van woonruimtes, energiezuinige verwarmingstechniek, de groeibranche “vernieuwbare energieën” en veel andere vakthema’s. Ook dit keer zal het accent weer liggen op gebouwen automatisering, efficiënte verwarmingstechniek en vernieuwbare energieën.
Fabrikanten van klimaat- en ventilatie-installaties bieden intelligente concepten voor een optimale ruimtelucht. Met het oog op de toenemend goed geïsoleerde en afdichtende constructiewijze van huizen en woningen is de kennis over technologieën voor gecontroleerde ruimteventilatie, optimaal gesproken gecombineerd met de mogelijkheid van warmteterugwinning, belangrijker dan ooit. Intelligente oplossingen voor de gebouwenautomatisering zijn het onderwerp bij de stands van veel exposanten. De installaties maken een centrale besturing en eenvoudige controle van alle technische systemen mogelijk en verbinden alle gedeelten van de huistechniek.

Meer informatie: www.shkessen.de

Eneco realiseert grootste WKO-project in Nederland

Eneco en de Gemeente Gorinchem hebben een contract gesloten voor het bouwen van een duurzame energie-installatie in de nieuwbouwwijk Hoog Dalem. Eneco zal 1.400 woningen in deze wijk aansluiten op warmte / koudeopslag (WKO), waarmee Hoog Dalem het grootste WKO-project in Nederland is. Eneco is investeerder, eigenaar en exploitant van de duurzame energie-installatie. Het project in Hoog Dalem wijkt op een belangrijk punt af van eerdere duurzame energieprojecten van Eneco: de bewoners zullen eigenaar worden van de warmtepomp in hun woning en kunnen deze meefinancieren in de hypotheek. Voor particulieren zullen hierdoor hun maandlasten voor energie lager urtkomen. Hoog Dalem is nu nog een braakliggend poldergebied ten noordoosten van Gorinchem, aan de Merwede. Hier gaat Eneco zestien bronnen slaan van zo’n tweehonderd meter diep. Op die diepte is de temperatuur van grondwater vrij constant, zo rond de twaalf graden Celsius. Samen vormen de zestien bronnen acht bron paren, met steeds één warme en één koude bron voor opslag. De energie-installatie pompt in de winter grondwater uit de warme bron naar een warmtewisselaar in de centrale technische ruimte. Van daaruit gaat de warmte via het distributienet naar de warmtepomp in de woningen. Door middel van compressie wordt de temperatuur van het water in de warmtepomp verhoogd naar ongeveer 45 ºC. voor verwarming via de vloer in de woning. De temperatuur wordt naar 60 ºC. verhoogd ten behoeve van warm tapwater. De koude die vanuit de woningen wordt opgeslagen in de koude bron is in de zomer te gebruiken om de woningen te koelen. In totaal zullen de woningen in Hoog Dalem 25 tot 30 procent minder CO₂ uitstoten dan reguliere woningen met een conventioneel systeem.

Niesthoven versterkt Menerga

Per 1 januari 2010 komt de heer Willem Niesthoven in dienst bij Menerga Klimaattechnologie. Hij zal de commerciële buitendienstafdeling van Menerga gaan versterken in West-Nederland.
De heer Niesthoven heeft uitgebreide commerciële ervaring in zowel buiten- als binnendienst op het gebied van klimaatbeheersing. Menerga is ervan overtuigd met hem de kennis en kunde binnen het bedrijf te hebben uitgebouwd.

Samenwerking pompfabrikant Wilo en InstallatieWerk Nederland

Wilo Nederland en de Stichting Opleidingsbedrijf InstallatieWerk Nederland - kortweg InstallatieWerk Nederland - hebben een bijzondere samenwerkingsovereenkomst gesloten. Centraal in de samenwerking staat het gebruik van de Wilo-Brain Box, een testopstelling van een standaard-verwarmingsinstallatie waarin alle gebruikelijke (deel) componenten, zoals een pomp, expansievat, thermostaatkranen, overstortventiel, debietmeters en drukverschilmeters zijn opgenomen. De overeenkomst werd ondertekend tijdens de InstallatieWerk-praktijkopleidersdag in Soesterberg.
Naast alle gebruikelijke deelcomponenten van een verwarmingsinstallatie omvat de Brain Box strangen waarin appendages zijn opgenomen die in de grotere installaties voorkomen, zoals inregelventielen, drukverschilregelaars en automatische volumestroombegrenzers. De kracht van deze testwand is onder meer de transparante uitvoering van de leidingstukken, het expansievat en de luchtpotten. Hiermee wordt het CV-circulatieproces gevisualiseerd en zijn veranderingen in het medium duidelijk waarneembaar.
De stichting werft en biedt praktijkgerichte opleidingen aan op verschillende niveau’s. Daarnaast zorgt de stichting voor het om- en bijscholen van werknemers en zij-instromers. InstallatieWerk Nederland is met 3.500 leerlingen en 2.000 aangesloten bedrijven de grootste opleider in de installatiebranche. Op de stand van Wilo tijdens de VSK 2010
(hal 2, standnummer A028 en A029) wordt de samenwerking nader toegelicht.

Meer informatie: www.wilo.nl

Symposium Investeren in Besparen

Het symposium Investeren in Besparen vindt plaats op 9 februari 2010 in CineMec te Ede. Het wordt georganiseerd door SenterNovem, in het bijzonder het programma Slimme Energie, in nauwe samenwerking met acht brancheorganisaties. Vooraanstaande specialisten uit de energie-, installatie- en facilitaire sector delen hun kennis en ervaring, zowel in lezingen als workshops. Enkele inspirerende namen zijn Flip Verwaaijen van TNT Real Estate, Albederdien Kenbeek van Sanoma uitgevers, genomineerd als Facility Manager van het jaar, en Gerben Kuipers, directeur CineMec. Het symposium Investeren in Besparen is bedoeld voor facility managers, gebouw- en vastgoedbeheerders die op een slimme manier energie en kosten willen besparen. Het nemen van energiebesparende maatregelen kan een kostbare aangelegenheid zijn. Toch lonen dit soort investeringen de moeite, omdat ze de energierekening aanzienlijk verlagen Maar hoe kan een facility manager, gebouw- of vastgoed beheerder slim investeren in energiebesparing? En hoe onderbouwt hij het rendement van de maatregelen richting de financiële afdeling en de beslissers in een organisatie? Het symposium Investeren in Besparen geeft antwoord op deze vragen. In de middag kan gekozen worden uit negen dynamische workshops waar kennis opgedaan en ervaringen uit gewisseld kunnen worden. Daarnaast kunnen deelnemers een bezoek brengen aan de beursvloer, waar de nieuwste energiebesparende maatregelen en producten, met een korte terugverdientijd, te vinden zijn.

Meer informatie: www.investereninbesparen.nl

J.E. Stork Ventilatoren B.V. wordt Zehnder Group Nedertand B.V.

In januari 2010 wijzigt de organisatienaam J.E. Stork Ventilatoren B.V. in Zehnder Group Nederland B.V. Het productmerk J.E. StorkAir blijft bestaan voor het assortiment aan ventilatieproducten en -systemen. Naast het merk JE StorkAir voor ventilatieoplossingen voor nieuwbouw, renovatie, utiliteit en scholen biedt de Zehnder Group in Nederland onder de merken Zehnder en Faral een uitgebreid assortiment aan (design)radiatoren en laag temperatuur oplossingen. Zehnder Clean Air Solutions biedt daarnaast nog luchtreinigingsoplossingen voor de industriële markten.
Sinds 2002 maakt J.E. Stork Ventilatoren B.V. met haar productmerk J.E. StorkAir deel uit van de internationale Zehnder Group. De Zehnder Group is wereldwijd toonaangevend leverancier van energiezuinige, gezonde en comfortabele binnenklimaatoplossingen .
Binnen de Zehnder Group wordt gestreefd naar een eenduidig merkenbeleid, wat betekent dat alle dochterondernemingen de organisatienaam Zehnder Group gaan invoeren, gevolgd door het land waarin zij gevestigd zijn. Vanaf januari 2010 heet J.E. Stork Ventilatoren B.V. daarom Zehnder Group Nederland B.V.

Beter ventileren in bestaande woningen

Renovatie en ventilatie zijn hot items, zoveel is duidelijk. De seminars "Natuurlijke ventilatie, gezondheid en energiewinst in de bestaande bouw" die Duco in samenwerking met Gezond Bouwen en Wonen organiseerde, konden dan ook op de belangstelling van meer dan 300 professionals uit de bouwbranche rekenen.
Ir. Harm Valk had het in zijn presentatie over de ventilatienormen in renovatie en verwees daarbij ondermeer naar de NEN 8087. De senior adviseur van het adviesburo Nieman senior onderstreepte in zijn betoog het belang om bij renovatie te streven naar de kwaliteitseisen die bij nieuwbouw gelden
Henk Zieremans van adviesburo ACVV maakte de deelnemers wegwijs in de richtlijnen en normen die als doel hebben om he energiegebruik sterk te verminderen, ook in bestaande woningen. Hij had het over de Europese richtlijn EPBD en de ISSO 82, met daarin het EP-certificaat. En over een aantal tools, zoals de voorbeeldwoningen bestaande bouw van SenterNovem (AgentschapNL), die ontwikkeld zijn als ondersteuning bij het realiseren van een maximale energiebesparing.
Renovatie vraagt om een totaalconcept! dat was de stelling van Sander Brand en Arjan Gooijer. Aan de hand van praktijkvoorbeelden toonden ze aan hoe Van Schagen Architecten bestaande woningen een "tweede leven" geven. Vertrekkend vanuit de aangetroffen situatie, en met de oorspronkelijke situatie voor ogen, bewezen ze telkens weer dat bouwfysisch goede woningen en een sterke beeldkwaliteit perfect kunnen samengaan.
Tot slot gaf Duco toelichting bij haar natuurlijke ventilatiesystemen en liet het de deelnemers kennismaken met het nieuwe Duco Comfort System. Als gevolg van het grote succes van de seminars, plant Duco een nieuwe reeks in het voorjaar van 2010.

Nieuwe directeur ISSO

Het bestuur van ISSO, het kennisinstituut voor de installatiesector, heeft met ingang van 1 februari de heer Ir. R.D. van Bergen benoemd tot directeur. Na zijn studie heeft de heer Ir. RD. van Bergen ruime ervaring opgedaan bij een technisch adviesbureau gevolgd door een dienstverband bij de Rijksgebouwendienst. Hij volgt de heer ir. J.J.N.M. Hogeling op die zijn ISSO-werkzaamheden zal voortzetten binnen de werkvelden internationale projecten en normalisatie en die tevens aanblijft als directeur van de stichting KBI.

Wim Hordijk nieuwe directeur Unica ClimaTech

De heer W.H. (Wim) Hordijk is per 1 januari 2010 benoemd als directeur van Unica ClimaTech. Hij volgt hiermee ir. B. (Bruno) van Burik op, die zijn directiefunctie bij Unica Automatic Sprinkler sinds begin 2008 combineerde met het directeurschap van ClimaTech. Van Burik richt zich weer volledig op de groei en ontwikkeling van Automatic Sprinkler. Hordijk heeft een technische en bedrijfskundige achtergrond. Sinds medio 2008 is hij werkzaam bij Unica ClimaTech. In eerste instantie voor het aansturen van projecten en later ook als lid van het managementteam. Hij is gewend om in project- en contractingorganisaties te werken, zowel in Nederland als daarbuiten. Zo was hij onder meer betrokken bij de bouw van de Hoge Snelheids Lijn. En de realisatie van ventilatiesystemen in de prestigieuze Westfield Shopping Mali te Londen.
De heer ing. J. (Jan) Donderwinkel blijft actief als commercieel directeur. Vanuit zijn jarenlange ervaring in de branche werkt hij, samen met Hordijk, aan de uitbreiding van de activiteiten van ClimaTech.

Niels Visser treedt in de voetsporen van Max Neus

Charles Hasselman

Inleiding
Max Neus is teruggetreden als voorzitter van de afdeling Young Management van de NVKL. Tijdens zijn bestuursperiode is het platform voor jonge leidinggevenden weer stevig op de rails gezet. De nieuwe voorzitter Niels Visser gaat door op de ingeslagen weg. Hij wil nog meer mensen enthousiast maken voor de enige niet-technische afdeling binnen de vereniging.

Aanzetten tot nadenken over de bedrijfskundige aspecten van het vak. Dat is volgens de komende en de gaande voorzitter de kern van de bijeenkomsten van NVKL Young Management. En beiden constateren dat bij jonge managers in de koudetechniek een enorme behoefte bestaat aan concrete informatie hierover. “Ik noem maar eens iets”, zegt de teruggetreden voorzitter Max Neus. “Als we het bijvoorbeeld over financiën hebben, blijkt dat velen de jaarstukken niet echt kunnen doorgronden. Heel veel ondernemers lopen tegen dezelfde problemen aan. Ze hebben een handvat nodig, daarna kunnen ze er zelf op inzoomen”.

Actief
De 47-jarige Neus is directeur/eigenaar van Delta Technics Engineering. Hij was al binnen de NVKL actief als bestuurslid in de sectie A, toen hij drie jaar geleden gevraagd werd het voorzitterschap van de afdeling Young Management op zich te nemen. “Ik heb ja gezegd omdat ik vol achter het uitgangspunt van Young Management sta. De niet-technische aspecten van de bedrijfsvoering blijven in onze bedrijfstak vaak wat onderbelicht. Dit komt doordat we in een branche zitten waar mensen ontzettend graag sleutelen.” “Ik onderschrijf het belang van nadenken over waarmee je bezig bent. Het gaat erom een balans te vinden tussen nadenken en doen. Bovendien ben ik geboeid door managementvraagstukken. Ik wil mijn kennis en interesses graag verdiepen en delen met anderen. Daar is Young Management een heel goed platform voor.” Neus vindt Young Management ook om strategische redenen van belang. “Als we jonge leidinggevenden via deze afdeling kunnen binden aan onze vereniging, dan geeft dat aanwas in besturen en commissies. Het is een afgeleide, maar geen onbelangrijke.”

Huidig bestuur Young Mangement:
Niels Visser (voorzitter) Daikin
Gijs van Abeelen Van Abeelen Koeltechniek
Rini Lurling Building & Climate Service
Eric Heeren Freddomatic
Peter Dielissen Frigotools (aftredend maart ‘10)
Paul Durenkamp Heeboss (aftredend maart ‘10)
Voor meer informatie over Young Management kunt
u contact opnemen met de NVKL, Karin vd Maarel-
Sonneveld; kso@nvkl.nl of 079-35 31 211.

Klik hier voor het complete artikel in PDF formaat

Hoe houdbaar is koeling in 2020?

Ing. Dick Havenaar - Voorzitter redactie RCC Koude & Luchtbehandeling

Inleiding
Tijdens het door SenterNovem/ROB in samenwerking met de brancheorganisaties NVKL en VERAC , de technisch wetenschappelijke vereniging KNVvK en het vakblad RCC Koude en luchtbehandeling georganiseerde Congres Week van de Koude ging het om de vraag: Hoe houdbaar is koeling in 2020? Een impressie van dit op 8 december in de Doelen in Rotterdam gehouden congres over het overheidsbeleid met betrekking tot de klimaatverandering en de toenemende vraag naar koeling en de stand der techniek in het vakgebied koudetechniek en airconditioning.

Rond de 250 belangstellenden en professionals in de koudetechniek en airconditioning waren afgekomen op dit interessante en actuele thema. En dit allemaal vanwege de inzet van de 2020 doelen, die de overheid nastreeft om het energiegebruik drastisch te reduceren. Dit congres was interessant, omdat een groot aantal zeer deskundige sprekers en inleiders aangaf hoe men tot deze en verdergaande energiebesparing kan komen. Veel voorbeeldprojecten werden gepresenteerd, waarbij grote energiebesparingen tot de verbeelding spraken. Na het welkomstwoord en een korte de inleiding van dagvoorzitter Wouke van Scherrenburg werd gestart met het plenaire gedeelte.
Drie sprekers, Ruud Cino, Henry Kruiper en Michiel Hekkenberg hielden elk een boeiende inleiding met aansluitend een korte discussie met de aanwezigen over de houdbaarheid van de koelsector in 2020.
De plenaire opening werd afgesloten door Jan Broeze en Edo Wissink die de resultaten van onderzoek naar de beschikbaarheid van duurzame koelconcepten presenteerden.
In vier ronden werden daarna 21 presentaties gehouden over een breed scala van duurzame en innovatieve technieken.
Door Fons Pennartz, voorzitter van de Raad van de Koude, werd de visie van deze Raad met betrekking tot duurzaamheid in de koelsector vanaf 2020 – 2030 gepresenteerd. Hierna werd ter afsluiting van het Congres Week van de Koude 2009 een kort plenair slotdebat gehouden.

Doelstelling van de overheid
Ruud Cino van het ministerie van VROM zette aan het begin van het congres de toon, door aan te geven dat de koel sector groeit in een opwarmende wereld. Cino: “De komende jaren ligt er een enorme uitdaging voor ons om de effecten van klimaatverandering te beperken. Nederland zet onder meer in op 30 procent vermindering van de CO₂-uitstoot in 2020. Daartoe moeten we alle zeilen bijzetten. De warmte- en koelsector neemt ongeveer de helft van het Europese eindverbruik van energie voor zijn rekening en de koelvraag stijgt de komende jaren flink. ICT-datacenters stoten nu al meer CO₂ uit dan de luchtvaartsector, maar ook in andere sectoren neemt de vraag naar koeling toe. Slechts tien procent van die energie wordt duurzaam geproduceerd, met name met biomassa. Dat kan en moet veel beter.
De uitdaging is om ook de koelsector energiezuiniger te maken en de uitstoot van CO₂ en veel sterkere broeikasgassen aanzienlijk terug te dringen. Er liggen nu al allerlei kansen om te werken met duurzame koelconcepten, maar ook het gebruik van natuurlijke koudemiddelen. Hiermee sparen we het klimaat en op energiekosten. Een dubbel voordeel dus. De grootschalige uitfasering van R22 is een kans voor de sector om dit goed op te pakken. Het is nu aan de markt om van start te gaan en deze race te gaan lopen.” Cino wil een discussie over het gebruik van HFK’s niet uit de weg gaan. Deze F-gassen zijn namelijk in 2050 naar verwachting verantwoordelijk voor negen tot negentien procent van de energie-uitstoot.
De koudesector wil nog geen afscheid nemen van HFK’s. Diverse sprekers stelden dat HFK’s voor een aantal toepassingen energiezuinig zijn. En omdat de lek verliezen zo gering zijn (3,5%) zijn de negatieve milieueffecten nihil.
De reden voor deze terughoudendheid is grotendeels economisch en ook de macht der gewoonte. Andere sprekers vonden dat de aandacht teveel uitging naar de keuze van de koudemiddelen. Voor de sector ligt er dus een grote uitdaging met betrekking tot de houdbaarheid van koeling in 2020. En de vraag reist, zo zei Cino aan het eind van zijn presentatie: Wordt u koploper of energieslurper en hoe maakt u de vervanging van R22 tot een kans in plaats van een bedreiging? Heeft u de technologische kennis al in huis?
Tenslotte nodigde Ruud Cino de koel sector uit met een plan te komen waarmee Nederland de duurzame doelstellingen in 2020 kan halen.

Internationale milieuwinst
Als het aan onderzoeker Michiel Hekkenberg van het ECN ligt, gaan alle HFK’s er op termijn uit. Hekkenberg bekijkt het internationaal. Zo neemt de koelvraag niet alleen in Nederland toe, maar ook wereldwijd. Vooral in ontwikkelingslanden waar het economisch allengs beter gaat, dus waar ook meer koeling voor de eerste levensbehoeften zullen worden aangeschaft. Zo zal de uitstoot van gefluoreerde koudemiddelen in China in 2030 tussen de 0,5 tot 1 Gigaton bedragen. In veel ontwikkelingslanden is het opleidingsniveau laag. En er is geen STEK-systeem dat de lekverliezen van de koeling beperkt. In veel ontwikkelingslanden is de lekkage van R22 en van F-gassen dan ook vele malen groter dan in de westerse landen. En omdat deze gassen in de atmosfeer terechtkomen, heeft het mondiale klimaat daar last van. Een totaalverbod op HFK’s kan dan ook op lange termijn de uitstoot van F-gassen fors verminderen, stelde Hekkenberg.

Koeling vanzelfsprekend
Koeling is lange tijd vanzelfsprekend geweest. We dachten er nooit over
na. Maar als je bedenkt wat er kan gebeuren als de koeling op een warme zomerdag in een verpleeghuis of datacenter vol met computers uitvalt, wordt het tastbaar. Zo’n scenario
is niet onrealistisch, stelde Henry Kruiper, directeur van de NVKL. Maar liefst 100.000 bedrijven hebben nog oude R22-koelinstallaties. Vanaf januari 2010 is alleen geregeneerd en gerecycled R22 toegestaan voor onderhoudswerkzaamheden.
En die voorraad is naar verwachting dat voorjaar al op. De bedrijven die R22 gebruiken, moeten dan ook snel contact opnemen met hun installateur voor ombouw of nieuwbouw. Kruiper voorziet wel lange wachttijden, omdat installateurs het druk krijgen. Daarom adviseert hij ondernemers een noodplan op te stellen, voordat de koelinstallatie het begeeft.

Andere trends en topics gepresenteerd tijdens het congres
Energieprestatiemaat voor datacenters (EUE-kental), CO₂-koeling in supermarkten met warmteterugwinning, vervanging van R22 koelinstallaties-kans voor natuurlijke koudemiddelen, energiezuinige kantoorgebouwen met CO₂ uitstoot van nul door high-tech klimaatsysteem en warmtepomp en WKO-opslag voorzien van betonkernactivering en warmte-uitwisseling tussen koude en warme gevels, groene datacenter-zonder koelmachines, de meest energiezuinige supermarkt gerealiseerd door Dekamarkt, ammoniak koelinstallaties in de vleesverwerkende industrie met hergebruik van koelingafvalwarmte- tot 80 ºC., Haagse Hogeschool vestiging Delft is duurzaamste hogeschool van Nederland, duurzame datacenters bij de politie door duurzaam inkoopbeleid van de overheid, reductie primaire energiebehoefte van supermarkten door evaluatie van koelinstallatieconcepten met energiemonitoring van energiebesparende maatregelen, geld besparing en verbetering van het binnenklimaat door prestatiecontracten en het outsourchen van energielevering, de visie van ECN over duurzaamheidsnormen van datacenters en innovatieve koeltechnieken.

Klik hier voor het complete artikel in PDF formaat

De ‘‘missionarissen’’ van Daikin

Charles Hasselman

Inleiding
Daikin Airconditioning Netherlands B.V. heeft een duidelijke missie. De kennis over slimme, energiebesparende binnenklimaat- en koeloplossingen zo breed mogelijk uitdragen.
General manager Henk Kranenberg voelt zich soms net een missionaris.

Gelukkig ligt er nog een beetje sneeuw op het dak van het hoofdkantoor van Daikin Airconditioning Netherlands B.V in Capelle aan den IJssel. Leuk voor de foto, vindt general manager Henk Kranenberg. Terwijl we naast een batterij Daikin-units in de snijdende wind staan, ziet Kranenberg de humor er wel van in: “Bij airconditioning denk je al snel aan snikhete dagen. Niet aan verwarmen in de winter”. Natuurlijk beseft Kranenberg dat voor iedereen in de branche de VRV systemen die kunnen koelen en verwarmen gesneden koek zijn. “Maar bij het grote publiek ligt dat anders. Velen associëren airconditioning nog met een energieverslindend, luxe product. Aan het begrip airconditioning kleeft het imago van verspilling. Jammer, want het doet onrecht aan hoe airconditioning tegenwoordig wordt gebruikt, zeker in de utiliteit. Noem het een innovatieve warmtepompoplossing, en iedereen veert opeens enthousiast op”. Hij vindt het wel eens jammer dat de Nederlandse poot van het Japanse moederbedrijf Daikin Industries Ltd. het woordje airconditioning in de naam heeft. “Ik zou liever benadrukken dat we allerlei slimme oplossingen hebben met systemen die uiterst intelligent omgaan met energie. Maar goed, een naam is ook een kwestie van trouw aan traditie. “

Regiokantoren
Daikin heeft in Nederland een historie van meer dan veertig jaar. Heel lang was Itho de vertegenwoordiger van de Daikin-producten in ons land. Daar kwam in 2007 een eind aan toen Daikin Industries Ltd. de Daikin-activiteiten van Itho overnam. Het nieuwe Daikin Airconditioning Netherlands B.V. woonde nog een jaar bij Itho in, maar betrok in 2008 een hoofdkantoor onder de rook van Rotterdam en twee regiokantoren in Amsterdam en Apeldoorn. Doordat de 38 man sterke Daikin-ploeg van Itho mee overging naar het nieuwe bedrijf is de kennis en ervaring binnenboord gebleven. Inmiddels werken bij DaikinAirconditioning Netherlands B.V. circa zestig mensen. Kranenberg, die sinds de verzelfstandiging aan het hoofd van het jonge bedrijf staat, noemt de verhouding met Itho nog steeds goed. “Itho heeft Daikin op correcte wijze neergezet, conform de ethiekwaarden waarmee Daikin werkt. Er was maar één maar: Daikin had een veel breder gamma aan producten dat in Nederland niet als zodanig werd aangeboden, terwijl daar wel kansen voor lagen. Ik denk bijvoorbeeld aan de koudwatermachines, maar ook aan Altherma, onze warmtepompoplossing voor de particuliere woning. Dat paste niet bij de activiteiten van Itho, die hun eigen cv-ketels hebben en zelf met collectieve systemen op de woningbouwmarkt bezig zijn.”

Klik hier voor het complete artikel in PDF formaat

Energie besparen en apparatuur beschermen door combinatie van economisers en verbeterde filtratie
Onderzoek naar gebruik van economisers in datacenters (1)

Arman Shehabia, Srirupa Ganguly, Lara A. Gundel, Arpad Horvath, Thomas W. Kirchstetter, Melissa M. Lunden, William Tschudi, Ashok J. Gadgila,, en William W. Nazaroffa
- (Department of Civil and Environmental Engineering, University of California, Berkeley, USA en Environmental Energy Technologies Division, Lawrence Berkeley National Laboratory, Berkeley, USA)

Inleiding
Het gebruik van economisers in datacenters is zeer energie-efficiënt, want hierdoor kan het elektriciteitsgebruik in deze snel groeiende economische sector aanzienlijk worden beperkt.
Economisers worden echter nog niet op grote schaal toegepast. Men vreest namelijk dat de betrouwbaarheid van de informatietechnologische apparatuur in gevaar zal komen door blootstelling aan fijnstof. Deel een van dit onderzoek gaat over de methoden waarop werd onderzocht of economisers geschikt zijn voor gebruik in datacenters als de fijnstofconcentratie wordt gereguleerd door hoogwaardige luchtfiltratie.

Datacenters werken met elektronische apparatuur die onmisbaar is voor de hedendaagse informatietechnologie (IT). De exploitatie van datacenters in de VS leidt tot een aanzienlijk en almaar toenemend elektriciteitsverbruik. In 2005 verbruikten de datacenters in de VS gezamenlijk 45 miljard kWh aan elektriciteit; een verdubbeling ten opzichte van het jaar 2000 en meer dan een procent van de totale nationale vraag naar elektriciteit⁽¹⁾. Als deze koers wordt gevolgd, zal het energieverbruik door datacenters over vijf jaar opnieuw verdubbeld zijn. Er zijn echter een aantal energie-efficiënte strategieën beschikbaar waarmee de verbruiksstijging behoorlijk kan worden ingeperkt⁽²⁾. Eén van deze strategieën is het gebruik van luchtzijde economisers, die onder gunstige weersomstandigheden grote hoeveelheden buitenlucht aanleveren om de interne warmtelast te koelen. Hierdoor is minder energie nodig voor de airconditioning van het datacenter.

Fijnstof
Met de implementatie van economisers in datacenters wordt echter terughoudend omgegaan, omdat gevreesd wordt dat de betrouwbaarheid van de IT-apparatuur in gevaar komt door blootstelling aan (van buiten afkomstig) fijnstof ⁽³⁾. Er is namelijk aangetoond dat het gebruik van een economiser leidt tot hogere fijnstofconcentraties dan bij data center-koelinstallaties zonder economiser ⁽⁴⁾.
Hoewel deze hogere concentraties nog altijd binnen de meest gangbare richtlijnen voor luchtkwaliteit vallen, zijn de richtlijnen voor datacenters onderling sterk verschillend ⁽⁵⁾ en leiden verhogingen in de fijnstofconcentratie bij traditionele installaties vaak tot nóg meer argwaan omtrent de economiser. Deze sector is immers sterk afhankelijk van een betrouwbare werking van de apparatuur.
In dit artikel wordt onderzocht of economisers geschikt zijn voor energiebesparing in datacenters wanneer de fijnstofconcentratie wordt gereguleerd door verbeterde luchtfiltratie.
Tijd- en ruimtegeresolveerde fijnstofconcentraties werden gemeten in een bestaand datacenter in Noord-Californië. Hierbij werden verschillende niveaus van luchtfiltratie toegepast.
Ook werd bij de diverse filter- en economisercombinaties het sulfaat-, nitraat-, chloride- en koolstofgehalte van de stofdeeltjes bepaald.
Bovendien werd het elektriciteitsverbruik bijgehouden om de verschillende configuraties ook op dit gebied met elkaar te kunnen vergelijken. Het vereiste ventilatorvermogen werd berekend op basis van de mechanische ontwerpspecificaties van het datacenter. Hierdoor wordt de mogelijke stijging in ventilatorenergie die nodig is voor een betere filtratie, losgekoppeld van het energiegebruik voor koeling op compressorbasis. De eigenschappen van de stofdeeltjes en het energiegebruik werden bestudeerd om na te gaan hoeveel energie er kan worden bespaard in datacenters door over te stappen van een conventionele filtratie- en koelinstallatie naar een systeem met economiser en verbeterde filtratie.

Methoden
1) Experimenteel ontwerp
De fijnstof-concentraties werden in augustus 2008 gemeten in een datacenter in Sunnyvale, Californië. Er werden realtime-metingen uitgevoerd, en van 8 rot 29 augustus werden er om de twee à drie dagen geïntegreerde monsters genomen voor nadere analyse. Het mechanische systeem van dit datacenter is voorzien van een economiser. Hiermee kan de toevoer van buitenlucht worden aangepast naargelang de buitentemperatuur en de luchtvochtigheid. De hoeveelheid buitenlucht die in het datacenter wordt aangevoerd, wordt gereguleerd door een Energy Management and Control System (EMCS).
Dit datacenter werd al eens geëvalueerd bij een eerdere studiel⁽⁴⁾. Hierdoor beschikte men al over diverse gegevens met betrekking rot de indeling en het mechanische ontwerp van het gebouw. Kortweg komt het erop neer dat economiserkleppen in de luchtbehandelingsunits de verhouding regelen tussen de buitenlucht en de rerourlucht die aan de unit wordt toegevoerd. In de luchtbehandelingsunit wordt dit mengsel van buitenlucht en retourlucht door een aantal filters geleid, thermisch geconditioneerd en vervolgens naar het datacenter gevoerd om de racks met IT-apparatuur - die nogal wat warmte genereren - de nodige verkoeling te bieden.
Tijdens de controleperiode van dit onderzoek werd het economisersysteem van 12:00 tot 18:00 uur handmatig uitgeschakeld. Onder die omstandigheden bedraagt de hoeveelheid buitenlucht slechts een procent van alle lucht die aan de behandelingsunit wordt toegevoerd; de rest is retourlucht uit het datacenter. Tijdens de overige achttien uren van de dag werd het economisersysteem ingeschakeld en werd alle retourlucht naar buiten afgevoerd. Het datacenter werd dan gekoeld met 100 procent buitenlucht, eventueel aangevuld met airconditioning op compressorbasis.
Als de economiser aanstaat, bedraagt het ventilatievoud van het datacenter bijna 50 per uur. De uren waarop de economiser werd ingeschakeld, komen overeen met de gebruikelijke gang van zaken in dit deel van Californië. Gedurende deze achttien uren gebruiken de meeste datacenters tijdens de zomermaanden een economiser.
Tijdens de controleperiode werden er HVAC-filters geïnstalleerd met drie verschillende MERV-classificaties (Minimum Efficiency Reporting Value). Een filter met een hogere MERV-classificatie heeft een beter stofwerend rendement ⁽⁶⁾. Vlak voordat het onderzoek begon, werden nieuwe HVAC-filters met MERV-classificatie 7 geïnstalleerd. In dit specifieke datacenter maakte men veel gebruik van MERV 7-filters, en eerdere studies tonen aan dat de voorkeur voor dit type filter vrij algemeen is in deze sector ⁽²⁾.
In andere fasen van de controleperiode werden de MERV 7-filters vervangen door efficiëntere MERV 14-filters, die later weer werden vervangen door MERV 11-filters. Alle filters kwamen van dezelfde fabrikant. Elk type filter werd ongeveer één week getest.

2) Realtime-metingen
Ruimtegeresolveerde fijnstof-concentraties werden gemeten met behulp van twee Met-One 237B optische deeltjestellers. Deze deeltjestellers kunnen stofdeeltjes met een optische diameter van 0,3 tot 5,0 μm detecteren en de getelde deeltjes op basis van afmetingen in verschillende bins indelen. Voor de deeltjestelling in elke bin geldt een onzekerheid van circa 20 procent. De fijnstof-massaconcentratie werd geschat op basis van de deeltjestellingen. Hiertoe gebruikte men de methode uit Referentie (4), waarbij men uitging van een partikeldichtheid van 1,5g/cm^{3 (7)}.
De deeltjesteller in het datacenter werd boven op het serverrack geplaatst, waarbij de monsterbuis zich vóór de servers bevond. De deeltjesteller buiten het data center werd in de aanvoeropening van de luchtbehandelingsunit (LBU) geplaatst, nog vóór het filter, zodat men de fijnstof-concentratie bij intrede in de LBU kon meten.
Elke deeltjesteller trok gedurende drie minuten lucht aan bij een snelheid van 2,8 L/min en pauzeerde dan zeven minuten voordat de volgende cyclus begon. De twee deeltjestellers werden vóór de controleperiode nauwkeurig getest. Zwart koolstof werd gemeten met een Magee Scientific AE22 aethalometer.
De chemische structuur van zwart koolstof, oftewel roet, heeft een groot elektrisch geleidingsvennogen (8) en wordt in verband gebracht met een bovengemiddeld storingspercentage aan elektronische appararuur (9). De aethalometer meet (met een onzekerheid van tien procent) de verzwakking van een lichtbundel door een kwartsfilterband waarop fijnstof-deeltjes worden verzameld. Bij het onderzoek werd de aethalometer gebruikt om zwart koolstof-concentraties te berekenen in intervallen van één minuut.
De aethalometer werd op de vloer van het datacenter geplaatst. Hieraan werden twee koperen buizen met een diameter van 12,7 mm en een lengte van 8 m bevestigd om lucht van binnen en buiten het datacenter te verzamelen.
De luchtmonsters in de koperen buizen werden eerst door een cycloon gevoerd met een PM-doorsnede (Particulate Matter) van 2,5 μm en een doorstroomsnelheid van 25 L/min. Vervolgens werd een deel van de bemonsterde lucht naar de aethalometer geleid (4,5 L/min), en de rest afgevoerd. Naar de aethalometer toe werden automatische elektromagnetische tweewegkleppen gebruikt om, met intervallen van twintig minuten, over te schakelen russen binnen- en buitenlucht. Tijdens elk interval werd alleen de gemiddelde concentratie van de laatste tien minuten gebruikt. De metingen van de eerste tien minuten werden uitgesloten om ervoor te zorgen dat plotselinge wijzigingen in de relatieve vochtigheid, die kunnen optreden bij het wisselen van monsterlocatie, de metingen van de aethalometer niet zouden verstoren ^(10,11).

Klik hier voor het complete artikel in PDF formaat

HygroTemp: voor service en kwaliteit

Hygro Temp toont naast de vertrouwde Armstrong-producten onder andere de RTH-LC, de jongste telg van de RTH-familie stoombevochtigers van Devatec. Deze low-cost stoombevochtiger is uitgerust met een uitneembare RVS-tank en leverbaar in diverse uitvoeringen tot 15 kg/h. Daarnaast worden ook de uiterst nauwkeurig regelbare Bus nozzles tentoongesteld. Deze watervernevelaars werken met behulp van perslucht en kunnen zonder druppelvanger in LBK’s worden toegepast.

Meer informatie: www.hygrotemp.nl
VSK: Hal 9, stand D.028

Coolerado Airconditioning: Green, clean en hightech

Kristal Air is importeur/distributeur Europa van Coolerado Airconditioning uit Denver, Colorado. “Coolerado Airconditioning is een antwoord op de traditioneel energieverslindende airconditioners. Het systeem gebruikt 85 procent minder energie. Het product Coolerado is een indirect werkende dauwpuntskoeler en werkt op het thermodynamische principe. Als de buitentemperatuur stijgt, dan stijgt ook het koelvermogen, verbetert het rendement EER van 20 en er worden geen chemische koudemiddelen gebruikt. Het systeem gebruikt maar 15 procent van de energie die een traditioneel systeem gebruikt.” Traditionele systemen recirculeren de aanwezige lucht. Met de Coolerado blijven het zuurstofgehalte en luchtvochtigheid op peil, omdat de ingeblazen gefilterde, gekoelde buitenlucht de aanwezige binnenlucht continu verdringt. Momenteel zit de Coolerado Airconditioner in de race op www.ei-van-columbus.nl voor het meest duurzame product.
VSK: Hal 11 , stand B.020

Smitsair-Jetsystemen is ook op de beurs

Smitsair-Jetsystemen B.V. is een gespecialiseerde partner voor ontwerp, levering, montage en inbedrijfstelling van luchtdistributie en -verdeelsystemen ten behoeve van koeling, verwarming en ventilatie.
“Met een projectmatige aanpak kunnen wij voor vrijwel iedere ruimte een effectief en energiezuinig ontwerp verzorgen, waarbij techniek en comfort centraal staan.” Wist u trouwens dat Smitsair Jetsystemen in de meeste hallen van de Jaarbeurs te Utrecht zijn toegepast? Tevens hebben ze diverse standaard luchtverdeelcomponenten in het leveringspakket, waaronder luchtgordijnen, wand-, kanaal-, trog-, lijn- en verdringingsroosters.

Meer informatie: www.smitsair.nl

Veel noviteiten bij Brink Climate Systems

Brink C1imate Systems toont behalve het voor een VSK Award genomineerde Ademend Raam een groot aantal noviteiten op het gebied van verwarmen, ventileren en installatieconcepten. Brink Sun Set is een volledig nieuw zonneboilersysteem. De zonnecollectoren zijn uitermate geschikt voor het Nederlandse klimaat. Het Passiefhuistoestel is gebaseerd op het uitgangspunt dat woningen zo goed moeten zijn geïsoleerd dat een cv-installatie achterwege kan blijven. Brink C1imate Systems heeft voor deze woningen een geïntegreerd systeem ontwikkeld voor duurzaam verwarmen, ventileren met hoog rendement en warmwater-voorziening. De geheel nieuwe Renovent HR heeft door een fors verlaagde interne weerstand en door toepassing van een grotere ventilatordiameter een zeer laag geluidsniveau. Uniek is dat dit type ventilator gecombineerd wordt met het gewaardeerde “Constant Flow”-principe.
De vernieuwde Sonair is een compact decentraal ventilatietoestel voor toepassing in geluidsbelaste omgevingen zoals nabij vliegvelden, het spoor of drukke verkeerswegen.

Meer informatie: www.brinkclimatesystems.nl
VSK: Hal 9, stand B.010

Syntess introduceert het Atrium actiesysteem

Syntess Software introduceert voor Syntess Atrium een koeltechnische module volgens STEK-normering. Ook een dashboardfunctie is nieuw, waarbij grafisch in één oogopslag de stand van zaken in het bedrijf via een “cockpit” inzichtelijk wordt. Met “de webselectie artikelen” kunnen artikelen van de website groothandel/2BA worden geselecteerd en overgenomen binnen de Syntess toepassingen. Deze artikelen hoeven niet binnen Syntess bekend te zijn. “Met het Syntess Atrium actiesysteem kunt u een dagelijkse to-do lijst produceren om interne acties met projecten of documenten uit te voeren.” Voor Syntess Prisma is internetplanning beschikbaar. Dit voorziet in de mogelijkheid om via de website van de installateur, gemaakte afspraken vanuit de werkbonnen/servicemodule in te zien of te verzetten.
VSK: Hal 10, stand B.008

De stand voor geavanceerde klimaatoplossingen

Tijdens de beursdagen is de LG stand een grote experience ruimte. Op de stand is het mogelijk de compleetheid van het LG pakket te ervaren. “Laat u overtuigen door het lage geluidsniveau, het installatiegemak, de nieuwe RAC lijn en het uitgebreide pakket aan klimaatoplossingen.”
LG Multi V is een van de meest energiezuinige klimaatsystemen op de markt. Dit is te danken aan de unieke, slimme technologie van LG die gemiddeld de hoogste COP-waarden in de markt mogelijk maakt. Het LG Multi V systeem heeft diverse toepassingsmogelijkheden op andere HVAC oplossingen, zoals vloerverwarming en luchtgordijnen. LG presenteert een Therma V lucht -water warmtepompsysteem compleet met radiator, vloerverwarming en warm tapwater. Dit nieuwe lucht-water warmtepomp systeem is speciaal ontwikkeld voor toepassingen in de woningbouw en kleine utiliteitsbouw.

Meer informatie: www.lg-airco.nl/vsk
VSK: Hal 11 , stand C.032

DucoFit 50 “ZR”: gegarandeerd supersnelle plaatsing

De nieuwe DucoFit 50 “ZR” is een “zelfregelend” ventilatierooster dat specifiek ontwikkeld is voor onzichtbare compacte kalfplaatsing. “Het fraaie, afgeronde binnenrooster is toepasbaar in elke bouwsituatie en is bijzonder geschikt voor nieuwbouw- en renovatieprojecten. Het rooster is bijzonder eenvoudig en snel te plaatsen.” De DucoFit 50 “ZR” wordt standaard voorzien van voorgeboorde schroefgaten. De schroeven zijn “onzichtbaar” na bevestiging. Voor de afdichting van de nieuwe DucoFit 50 “ZR” werd een nieuwe coëxtrusie-techniek ontwikkeld. Deze maakt het gebruik van zwelband overbodig. Het rooster en de bediening vormen één geheel. “Dit maakt een nette en snelle afwerking - bijvoorbeeld het schilderen rond het ventilatierooster - mogelijk. Bovendien kan het makkelijk gereinigd worden.” De nieuwe DucoFit 50 “R” is als toevoerrooster toepasbaar in de ventilatiesystemen Duco C System en het recent geïntroduceerde Duco Comfort System.

Meer informatie: www.duco.eu
VSK: Hal 11, stand B.072

“Wij klappen uit de school!”

Het geheim van een goed klimaat in een klaslokaal is de juiste luchtverdeling. Zoals bekend is de CO₂-concentratie een maatstaf voor de zuiverheid van de lucht in de “leerzone”, Bij een onvoldoende luchtverdeling is er echter geen enkele garantie dat de schone lucht alle gewenste plaatsen in het lokaal bereikt. Een CO₂-meting op verschillende plaatsen in het lokaal zal uitwijzen dat de gemiddelde waarde in de retourlucht vaak geen enkele maatstaf is! Mede verwijzend naar de publicatie van het ISSO (ISSO 89 binnenklimaat scholen), blijkt dat met het toepassen van luchtverdeelslangen de beste luchtverdeling wordt bereikt. BLT Luchttechniek heeft reeds vele schoollokalen succesvol voorzien van haar Euro Air luchtverdeelslangen in ronde, halfronde en kwartronde uitvoering. Euro Air staat garant voor kwalitatief goede luchtverdeelslangen van een hoog afwerkingsniveau.

Meer informatie: www.bltluchttechniek.nl
VSK: Hal 11, stand C.048

NIBE toont pompen en boilers

Op productgebied toont NIBE op haar stand onder meer de F1145 PC en F1245 PC, de nieuwste water/water-warmtepompen binnen de recent geïntroduceerde series F1145 en F1245. De F1145 solowarmtepomp is ontworpen voor het kostenefficiënt en milieuvriendelijk verwarmen van woningen. De F1245 is een combiwarmtepomp en levert dankzij de ingebouwde RVS boiler van 180 liter niet alleen verwarming, maar ook warmtapwater.
De eerder dit jaar geïntroduceerde lucht/water-warmtepomp NIBE Split verwarmt, koelt en levert warmtapwater en zorgt zo op uiterst stille en energiezuinige wijze voor een comfortabel binnenklimaat met een zeer lage CO₂-emissie.
Op het gebied van warmte- en koudedistributie presenteert NIBE het modulaire NIBE Viking-programma met diverse regelmodules die op individueel niveau de levering van warmtapwater, verwarming en passieve koeling aan woningen, kleine bedrijfsgebouwen en collectieve systemen verzorgen. Naast het assortiment boilers van 35 tot 1.000 liter, vestigt NIBE de aandacht op de Nibette 5: een energiebesparende keukenboiler met RSV binnenwerk en 5,5 liter inhoud.
VSK: Hal 1, stand C.088

Inatherm demonstreert Microklimaat

Regel uw eigen werkcomfortl Microklimaat, het individueel regelbaar klimaat-, ventilatie- en lichtsysteem van Inathem zorgt voor een gezond en behaaglijk binnenmilieu. Op de VSK 2010 demonstreert Inatherm twee werkende Microklimaatopstellingen.
Inatherm heeft met sterke merken als EMCO en Lindab een uitgebreid programma comforttechniek in huis. Van roostertechniek tot vloerconvectoren voor verwarmen en koelen. Op de VSK tonen ze een plafondinductie-unit met 3600 uitblaas patroon (PLEXUS) en een selectie uit de vloerconvectoren.
Van de compleet vernieuwde regeltechniek voor balans ventilatie-units met warmteterugwinning VEX worden middels een live koppeling (via internet) aan een daadwerkelijk geïnstalleerde kast de voordelen van deze moderne regeling getoond. Communicatie via MODbus en de geïntegreerde webserver zijn enkele van de standaard kenmerken van de regeling.

Meer informatie: www.inatherm.nl
VSK: Hal 11, stand D.076

Elektronisch tapwaterregelventiel

Speciaal voor gebruikers van een stads- of wijkverwarmingsnet heeft Samson het elektronisch gestuurde tapwaterregelventiel type 5757 met geïntegreerde PID-regelaar ontwikkeld. Dit regelventiel zorgt voor een nauwkeurige en constante temperatuur op alle aftappunten. “Dankzij het toepassen van een snel aansprekende Pt1000-sensor en de korte looptijd van de aandrijving wordt de temperatuur van het verwarmde drinkwater praktisch zonder vertraging
op de gewenste waarde geregeld.” Het snel herkennen van de tapwaterafname geschiedt via een drukregelaar of volumedoorstroommeter. “Een extra binaire ingang biedt de mogelijkheid de warmwaterstroom te onderbreken tijdens bijvoorbeeld een vakantie.”
Voor het invoeren van de waarden voor de regeling biedt Samson de bedieningsinterface Trovis-View, waarmee door middel van een directe verbinding of memory stick de gegevens kunnen worden uitgewisseld.
VSK: Hal 10, stand A.041

QUINX: het energie-besparend luchtfilter

Filtech Filtertechniek Nederland B.V. presenteert een nieuwe generatie luchtfilters, waarmee aanzienlijk bespaard wordt op energieverbruik. Zoals algemeen bekend, nemen luchtbehandelingskasten een leeuwendeel van het energieverbruik van een gebouw. “Met het plaatsen van QUINX-filters kan dit energieverbruik nu met de helft worden teruggebracht. Het unieke composiet filtermedium zorgt namelijk voor een extreem laag drukverschil, en voor een constante efficiency.” QUINX-filters zijn toe te passen in de meeste bestaande LBK en zijn bovendien zeer goed vochtbestendig.

Meer informatie: www.filtech.nl
VSK: Hal 9, stand B.062

Volg de ontwikkelingen bij Flamco

Flamco in Gouda nodigt u graag uit voor een bezoek aan haar stand. Dan kunt u zelf zien welke kwaliteitsproducten door Flamco worden geleverd, zowel bestaande als nieuwe. “Kwaliteit beperkt zich bij Flamco overigens niet tot de producten alleen. Ook de informatie voorziening, service en persoonlijke ondersteuning zijn al decennialang van erkend hoge kwaliteit. Op Flamco kunt u altijd vertrouwen. Daarbij loopt Flamco vooraan als het gaat om nieuwe ontwikkelingen en de daarbij behorende producten. Op onze stand tonen wij u daarvan graag de voorbeelden, bijvoorbeeld in het kader van Solar installaties.”
VSK: Hal 01, stand E.030

CorrigoWeb nieuw in Regin-pakket

Een noviteit in het Regin-pakket zijn de CorrigoWeb regelaars. Deze vrij configureerbare regelaars kunnen toegepast worden bij situaties met luchtbehandeling, ketels, radiatoren, tapwater en stadsverwarming. “Met communicatie via internet heeft u altijd informatie op afstand, zeker met de gratis software-tooi waarbij u alle noodzakelijke instellingen kunt verrichten. Via een standaard internet browser heeft u de beschikking over stooklijnen, kloktijden, vakantie instellingen, alarmen en nog veel meer. Zo kunt u eenvoudig uw installatie besturen.”
Bij vrije programmatuur kunt u gebruik maken van de EXOcompact en EXOflex regelaars. Deze kunt u met de overige producten op het GBS aansluiten en zodoende één systeem opbouwen.
VSK: Hal 10, stand E.030

Ventilatie-Prestatie-Keuring

Steeds meer opdrachtgevers vragen om een ventilatie-prestatie-keuring conform de beoordelingsrichtlijn BRL8010. Daarvoor moet een bedrijf in het bezit zijn van het KBI®procescertificaat voor het beoordelen van ventilatievoorzieningen van woningen. Een van de eisen om gecertificeerd te zijn is dat het bedrijf in het bezit is en werkt met een drukcompenserende volumestroommeter volgens NEN1 087(nieuwbouw)/ NEN8087(bestaande bouw) en een integrerende geluidsniveau meter met A-weging volgens NEN-EN-IEC61672-1 of -2 klasse 1.
Observator Instruments levert deze meetmiddelen, te weten de DIFF Automatic luchtdebietmeter en CK261A geluidsmeetset.

Meer informatie: www.observator.com
VSK: Hal 10, stand C.039

Dynamisch Energie Management

Waar draadloze ruimtetemperatuur regelingen tot voor kort vooral zorgden voor een correcte sturing van de ruimtetemperatuur en een prettig leefcomfort, gaat de nieuwe generatie regelingen veel verder. De nieuwe Uponor draadloze ruimtetemperatuurregeling is uitgerust met het unieke Dynamisch Energie Management (DEM) en staat daarmee voor een intelligente woningtechniek, die tegemoet komt aan de hoge eisen op gebied van energie-efficiëntie, milieubewustzijn en comfort. De Uponor draadloze ruimtetemperatuur regeling met DEM wordt geïntroduceerd op de stand van Nathan Import/Export B.V. op de VSK. “Achter het eenvoudige, heldere design van de DEM-schakelbox gaan vele nieuwe gebruikersvoordelen op gebied van comfort en energie-efficiëntie schuil, waaronder de unieke kenmerken van een zelf aanlerende en intelligente regelingstechniek. De DEM-regeling is eenvoudig te installeren en spaart aanzienlijk op kosten voor de huisbezitter.

Meer informatie: www.nathan.nl
VSK: Hal 1, stand D.138

Danfoss Energie Systemen heeft nieuw type warmte-unit

De huidige energiemarkt vraagt om pasklare en gebruiksvriendelijke oplossingen en systemen voor zowel de eindgebruiker als de energiebedrijven. “De AGH warmte-units van Danfoss Energie systemen sluiten naadloos aan op deze behoefte en staan voor kwaliteit en innovatie.” De AGH warmte-units van het nieuwe type Northrop worden geprojecteerd in woningen of appartementen die zijn aangesloten op een centraal warmtedistributienet en beschikken over de functies: verwarming en warm tapwater bereiding. Verwarming: reduceren primair drukverschil tot ca. 20 kPa, optimale hydraulische balans, geschikt voor primair drukverschil van 50 - 400 kPa.
Warmtapwater: stabiele temperatuurregeling, geschikt voor primair drukverschil van 50 - 400 kPa, wachttijd wordt tot een minimum beperkt

Meer informatie: www.energiesystemen.danfoss.nl
VSK: Hal 1, stand D.078

AGH warmte-koude-warmwater distributie units (WKW)

Danfoss Energie Systemen biedt sinds kort de voorziening van warmte- koude en warm tapwater distributie, verwerkt in één AGH unit - type WKW. Deze WKW-units worden geprojecteerd in appartementen die zijn aangesloten op een centraal warmte en koude distributienet. Afhankelijk van de wensen van de eindgebruiker maakt de regelaar onderscheid in de volgende functies: laag temperatuur verwarmen (vloerverwarming), hoog temperatuur koeling (vloerkoeling) en warm tapwater bereiding. In de WKW-unit wordt een dubbelwandige Danfoss warmtewisselaar met KIWA keur toegepast.

Meer informatie: www.energiesystemen.danfoss.nl
VSK: Hal 1, stand D.078

Vaillant heeft MSS als innovatie

Op de stand bij Vaillant zijn onder andere een drietal duurzame producten te vinden, waaronder een innovatie, Dit zijn de geoTHERM warmtepomp, auroSTEP zonneboiler en de nieuw te onthullen innovatie die aansluit op beide eerder genoemde producten. Dit nieuwe product binnen het Vaillant portfolio, genaamd MSS oftewel Modular Sytem Storage, wordt medio april gelanceerd. Op de beurs kunnen geïnteresseerden al een preview krijgen. Ook wordt aandacht besteed aan productverbetering en innovaties. Producten in ontwikkeling worden getoond, waaruit het innovatieve vermogen van Vaillant blijkt. Zoals bijvoorbeeld de ICE en de zeoTHERM. Hiervan zal de toepasbaarheid voor Nederland in 2010 worden getest. Natuurlijk speelt Vaillant ook in op de ontwikkelingen in de markt rondom de HRe-ketels en hier wordt op de stand dan ook ruimte voor vrijgemaakt. Tenslotte wordt er ook aandacht besteed aan de services die zij de installateur bieden, zoals de Daklegservice voor zonnepanelen, de Boorservice voor warmtepompen en het Technisch Project Advies.
VSK: Hal 1, stand A.010

BUVA introduceert de GentleStream

De GentleStream, een ventilatiesysteem voor comfortabele luchttoevoer via een unit achter de radiatoren, wordt tijdens de VSK geïntroduceerd door BUVA. De GentleStream is toepasbaar als component in het Vital Air System en is geschikt voor toepassing in bestaande bouwen scholen.
De GentleStream creëert natuurlijke ventilatietoevoer onder 1,8 meter. Via een muurdoorvoer komt ventilatielucht achter een radiator binnen, wordt via de radiator voorverwarmd om zonder comfortproblemen de ruimte binnen te stromen. Slimme elektronica meet continu de hoeveelheid ventilatielucht en garandeert door middel van aansturing van een klep een constante hoeveelheid lucht, onafhankelijk van winddruk buiten. In de GentleStream zitten geen ventilatoren. Toevoer geschiedt via de muur. In bestaande bouw levert het EPC-systeem een Energie-Index waardering tot 0,14. In de meeste situaties is dit 1 energielabel besparing. De GentleStream is in bestaande bouw toepasbaar.
VSK: Hal 9, stand A.048

Allround ventilatie handmeter met verwisselbare voelers

De TSI 9555 lijn multifunctionele ventilatie test handmeter. Deze lijn omvat vier verschillende modellen met een brede lijn van diverse meetvoelers. Enkele modellen zijn ook leverbaar met een extra verschildrukingang waarop ook een pitotbuis aangesloten kan worden. Door het simpelweg aansluiten van de flexibele meetvoelers kunnen diverse soorten metingen simultaan uitgevoerd worden. Alle hand meters beschikken standaard over uitgebreide datalog mogelijkheden met bijbehorende download software voor analyse in Excel. Er zijn tien verschillende verwisselbare voelers voor het meten van onder andere luchtsnelheid, temperatuur, relatieve vochtigheid, CO en CO₂, of een combinatie daarvan.
VSK: Hal 10, D.066

Kryoclim® leidingsysteem nu ook in Ø 200 mm

Het “groene” kunststof leidingsysteem Kryoclim® heeft een temperatuurbereik van -30 ºC. t/m +40 ºC. en is speciaal ontworpen voor indirecte koelleidingen en airconditioning. Nieuw in het assortiment is de maatvoering 200 mm. “Het Kryoclim® systeem heeft het hoogwaardige HPF als grondstof en is hierdoor optimaal resistent tegen het merendeel van de gangbare koudedragers. Bovendien zuurstofdicht en dus absoluut corrosievrij. Andere unieke eigenschappen van Kryoclim® is onontvlambaarheid (M 1), de uitstekende schokbestendingheid bij negatieve temperaturen en de lage condensatiegraad t.o.v. metalen leidingen.” Het Kryoclim®-systeem kan overal waar een indirect koelsysteem of airconditioning wordt vereist worden toegepast. Het programma is compleet van 20 tot en met 200 mm en heeft een door en door groene kleur voor een snelle en makkelijke identificatie!

Meer informatie: www.arnomij.nl
VSK: Hal 3, stand B.058

Mass flow sensor: optimaal genieten

ebm-papst heeft de mass flow sensor ontwikkeld voor gaskachels en -ketels. De mass flow sensor zorgt er voor dat de juiste hoeveelheid lucht ten opzichte van het aangevoerde gas wordt ingeregeld. De sensor meet constant via het laminair element hoeveel lucht er aangezogen wordt. Wanneer er dan te weinig lucht is in verhouding tot gas, zal de besturing de ventilator sneller laten draaien. Roetvorming wordt hierdoor gereduceerd. De gaskachel of ketel kan op iedere willekeurige plaats in zowel appartement als woonhuis in worden gebouwd. Door de mass flow sensor wordt bovendien de werking van de gaskachel of -haard geoptimaliseerd en wordt de kans op koolmonoxidevergiftiging gereduceerd tot 0.

Meer informatie: www.vibobenelux.com
VSK: Hal 10, stand C.054

Aldes: ventilatie ... maar dan anders!

Onder het motto “ventilatie ... maar dan anders” introduceert Aldes Benelux het balansventilatiesysteem met warmteterugwinning DeeFly-Coliective. Het essentiële voordeel voor bewoners is het aspect geluid, want de ventilatoren staan buiten op het dak, zodat het ventilatiesysteem binnen nauwelijks is te horen. Omdat de ventilatoren buiten staan, zijn deze ook veel beter bereikbaar voor onderhoud en vervanging van filters. Het systeem is leverbaar met vele typen filters. De warmteterugwinning zorgt voor energiebesparing. Deefly-Collective is ontwikkeld voor de collectieve woningbouw.
Op gebied van de luchtroosters introduceert Aldes de Twisted 850, dat een gepatenteerd inblaassysteem heeft. Met één roostertype kan van 150 tot 750 m³/h lucht toe- of afgevoerd worden. De plenumbox heeft standaard één aansluitdiameter van Ø 200. Tevens introduceert Aldes samen met Armstrong, marktleider op het gebied van systeemplafonds, het Techlined lijnrooster.

Meer informatie: www.aldesbenelux.com
VSK: Hal 9, stand B.054

Warmteterugwin-unit 4-in-1 en Uniflexplus+

Comair Holland B.V. introduceert haar nieuwe warmteterugwin-units HRUC380 en HRUC450. Naast het hoge rendement van >90%, zijn ze uniek in hun soort dankzij
de boven- én onderaansluitingen aan de woningzijde en de afneembare deksel aan beide zijden, waardoor de units zowel links als rechts gemonteerd kunnen worden.
Dit resulteert niet alleen in een vereenvoudigde installatie, maar ook in vermindering van benodigd materiaal en een verlaagde weerstand. Daarnaast zijn de units ontworpen om extra geluidsarm te functioneren. Comair Holland B.V. presenteert ook haar flexibel luchtverdeelsysteem voor woonhuisventilatie en kleine utiliteit. Het grote voordeel is de flexibiliteit, die het mogelijk maakt om tijdens de installatie wijzigingen aan te brengen bij onvoorziene omstandigheden. Tevens is Uniflexplus+ tijdsbesparend, dankzij het uitzonderlijk kliksysteem en het geringe aantal componenten.

Meer informatie: www.comair.nl
VSK: Hal 9, stand B.019

Midea, de omgevingslucht als energiebron

Midea Airconditioning presenteert de nieuwe lijn wand modellen “Vida.” Een compleet nieuwe lijn Super DC inverters met uitstekende prestaties. Zo zijn de modellen uitgerust met Follow Me functie, Golden Fin, Bio Filter, Ionizer en Auto Restart en hebben een C.O.P. van 4.2. De vertrouwde X-Types zijn compleet gemodificeerd en beschikken over een hogere C.O.P. van 5.2. De mini vierweg cassettemodellen kunnen vanaf april 2010 ook worden geleverd met het nieuwe 360º Air Flow Panel en ingebouwde E-box. De noviteit bij VB Klimaattechniek B.V. is echter de nieuwe Midea Warmtepompboiler. Een warmtepomp boiler in twee capaciteiten 190 en 300 liter. Een energiebesparende, milieuvriendelijke plug & play boiler, met eenvoudige touchscreen bediening.

Meer informatie: www.midea-airconditioning.nl
VSK: Hal 11, stand E.002

ISSO, het kennisinstituut voor de installatiesector

ISSO is opgericht om te voorzien in de technische kennis behoefte van de installatiesector. ISSO doet dit door de kennisvragen vanuit de sector te identificeren en het ontsluiten en toegankelijk maken van deze kennis middels technische richtlijnen. De activiteiten van ISSO samengevat: kennisidentificatie, kennisontwikkeling en kennisoverdracht.
Bij ISSO kunt u terecht voor technische richtlijnen: de ISSO-publicaties, onderwijsmateriaal, instructiebijeenkomsten, digitale bibliotheek met alle ISSO-uitgaven en digitale tools en applicaties

Meer informatie: www.isso.nl
VSK: Hal 3, stand B.057

Georg Fischer Piping Systems

Georg Fischer N.V. levert kunststof en metalen componenten (buizen, fittingen, afsluiters) voor industriële leidingsystemen, ondergrondse leidingsystemen en leidingsystemen voor in huis. Voor in huis leveren ze ook verschillende warm en koud drinkwater leidingsystemen (klemverbindingen, mof- en elektrolasverbindingen, persverbindingen, soldeerverbindingen
en schroefverbindingen) in verschillende materialen (PB, PP, meerlaagse buis, en metaal). Als totaal leverancier heeft Georg Fischer ook de gereedschappen, toebehoren en (las)machines in haar programma. Tijdens de VSK presenteert het bedrijf: het betrouwbare push-fit leidingsysteem voor sanitair & verwarming i-FIT, het voorgeïsoleerde leidingsysteem voor indirecte koeling (-50 ºC. tot +40 ºC.) Cool-FIT en het complete kunststof leidingsysteem van polybuteen Instaflex.
VSK: Hal 02, stand E.074

Nieuwe HygroGen2 kalibrator

ACIN instrumenten en Rotronic lanceren de nieuwe kalibrator HygroGen2. Deze kalibrator is uiterst geschikt voor snelle en nauwkeurige kalibraties en certificering van temperatuur- en vochtsensoren op locatie. “De nieuwe HygroGen2 sluit perfect aan op de nieuwe productlijn van Rotronic met de HygroClip2 en door de embedded software is de kalibrator beter programmeerbaar. Hierdoor is de HygroGen2 nog sneller en nauwkeuriger en bovendien eenvoudiger in gebruik.”
De lucht in de meetkamer is binnen vijf minuten na instellen stabiel op de gewenste temperatuur en luchtvochtigheid. “Dit betekent dat voor een driepuntskalibratie slechts een half uur nodig is, tenminste 75% sneller dan andere kalibratiesystemen. De temperatuur varieert minder dan ±0,05 ºC. en in combinatie met de geïntegreerde AirChip3000-technologie zorgt dit voor zeer nauwkeurige en stabiele omstandigheden tijdens een kalibratietest.”
VSK: Hal 10, stand B.066

Baanbrekende warmtepompconcepten

De meest opzienbarende productinnovatie van warmtepompfabrikant Alpha-lnnoTec
is het Energy Management System waarbij de krachten van brine/water warmtepompen, verticale bodemwarmtewisselaars en thermische zonnepanelen op innovatieve wijze gebundeld worden. Doel is het verkrijgen van een volautomatisch Energy Management Systeem. Een andere interessante innovatie is een alternatieve visie op de passiefhuisgedachte. De nieuwe generatie Alpha-lnnoTec LLB lucht/lucht warmtepompen verzorgen de verwarming en warm-tapwatervoorziening in passiefhuizen. De reversibele LW 140 A/RX warmtepomp is ook een noviteit en biedt extra comfort volgens een nieuwe, uiterst betrouwbare technologie. De buiten opgestelde lucht/water warmtepomp zorgt tijdens ieder jaargetijde voor een heerlijk binnenklimaat.

Meer informatie: www.nathan.nl
VSK: Hal 1, stand D.138

Güntner introduceert nieuwe condensortechnologie

De nieuwe serie condensors van het type GVX van Güntner zijn uitgevoerd met warmtewisselaars voorzien van microkanaal-technologie. De toepassing van de microkanalen heeft tot gevolg dat de koudemiddelinhoud met ca. 50 procent vermindert. Doordat de warmtewisselaar volledig van aluminium is, kan galvanische corrosie niet meer optreden. Ook het onderhoud van het nieuwe condensorsysteem is vereenvoudigd door toepassing van panelen die eenvoudig te openen zijn. Tevens is het mogelijk om de warmtewisselaar met hogedruk tot 120 bar te reinigen. De nieuwe condensor GVX zal, uitgevoerd met EC-ventilatoren en het Güntner Motor Management GMM, te zien zijn op de VSK 2010.
VSK: Hal 11, stand A.043

Lamers komt met luchtreinigende technologie

Lamers Reinigingstechniek B.V. presenteert op de VSK 2010 onder de naam CleanAir Europe een nieuwe luchtreinigende technologie genaamd Reme. De Reme-technologie is bedoeld voor plaatsing in HVAC-systemen en luchtkanalen. Naast het verwijderen van vervelende geuren en micro-organismen, zoals virussen, schimmels en bacteriën, zorgt het Reme-systeem ervoor dat fijnstofdeeltjes aan elkaar clusteren, waardoor ze uit de lucht gefilterd kunnen worden. Tests hebben uitgewezen dat de aanwezigheid van stofdeeltjes in de testruimte na twaalf uur werden gereduceerd tot ISO klasse 4 en dat ISO klasse 3 na 24 uur werd bereikt.
Samen met de Danduct luchtkanaalreinigingsapparatuur biedt Lamers op de VSK een totaal pakket aan oplossingen voor een beter binnen klimaat
VSK: Hal 11, stand B.013

Loggers zet het geluid uit

Geluidshinder is een kostbare aangelegenheid. Het verlaagt de productiviteit veroorzaakt onnodig ziekteverzuim en werkt stressverhogend. Loggers introduceert met het “Active Noise Control”-systeem de oplossing, die tegen een beperkte investering per werkplek, de geluidsoverlast sterk terugdringt. Het ANC-systeem kent een actieve werking en is ontwikkeld voor het reduceren van laagfrequente geluid (< 500 Hz). Geluid ontstaat door het teweegbrengen van drukgolven, een tegengestelde drukgolf tempert deze golven. De functionaliteit is gegarandeerd. Loggers zet na een meting die voorafgaat aan de plaatsing het eindresultaat zwart op wit. Afhankelijk van locatiegebonden omstandigheden geldt een reductie van 4 tot 40 dB.
Meer informatie: www.loggersnoisecontrol.nl
VSK: Hal 9, B.058

Walraven-noviteiten op de VSK

Walraven, specialist op het gebied van bevestigings-, brandbeschermings- en sanitairsystemen zal tijdens de beurs diverse noviteiten introduceren. De BIS RapidStrut Zonnepaneelbevestiger zorgt voor een snelle en veilige bevestiging van zonnepanelen op constructies van Strut-rail. Deze is zo vormgegeven dat een zonnepaneel of -collector in een handomdraai klemvast zit. Voor het snel en probleemloos plaatsen van installaties op platte en licht hellende daken heeft Walraven de BIS Yeti ontwikkeld. De BIS Aero spiraalbuisbeugel is een unieke beugel waarbij de rubber inlage door en door is verbonden met het bandstaal. Daarnaast heeft de BIS Aero een nieuw ontwikkelde en gepatenteerde snelsluiting voor een veilige en gemakkelijke bevestiging.

Meer infonnatie: www.walraven.com
VSK: Hal 03, stand A.118

Samsung klimaatbeheersing

Ambrava is de importeur van Samsung klimaatbeheersingsapparatuur en dit bedrijf presenteert de Samsung totaalconcepten voor koelen, verwarmen en ventileren. Ambrava heeft een breed assortiment van Samsung singlesplit design wandunits tot gekoppelde VRF 3-pijp warmteterugwinsystemen, ERV wtw ventilatiesystemen, warmtepompen met hoge COP-waarden: 1-weg, mini 4-weg, 4-weg cassette units en tevens kanaal-, vloer/plafond- en consolemodellen. De splitsystemen en kleine multisplit systemen uitgevoerd in DC-inverters en het DVM plus III systeem met digitale scroll compressoren voorzien van vapor injectie.

Meer informatie: www.samsung-airco.nl
VSK: Hal 11, stand D.003

Tien productgroepen bij Caleffi

Caleffi N.V. is naar goede gewoonte aanwezig op de VSK beurs met een nieuwe stand waar tien productgroepen worden voorgesteld. Thema’s zijn verwarming, sanitair, regelsystemen en advies. “Als vooraanstaand fabrikant van componenten voor centrale verwarming en sanitair, geven we tijdens de beurs een overzicht van wat het bedrijf te bieden heeft en een blik naar de toekomst.” De nodige animatie is ook voorzien op onze stand. Zo nodigen we iedereen uit om deel te nemen aan onze QUIZ. U kan er o.a. een driedaagse trip voor twee personen naar Italië mee winnen.
VSK: Hal 1 , stand B.088

Koelen met Stadtveld

Stadtveld is officieel importeur van Hitema koudwatermachines voor de Benelux. Hitema levert machines in de grootte vanaf 1 kW tot en met 2 mW, in compactuitvoering, splituitvoering, freecoolinguitvoering, water/ lucht, water/ water en ook speciaal bouw op klantspecificatie.
Stadtveld heeft het importschap van Cention absorptiechillers. Deze zijn verkrijgbaar in drie verschillende uitvoeringen: uitlaatgasgedreven, heetwatergedreven en stoomgedreven. Deze absorbtiechillers worden gebouwd in de capaciteiten vanaf 100 kW tot 5 mW.
Stadtveld vertegenwoordigt Geoclima turbocor koudwatermachines op de Nederlandse markt.
In de uitvoeringen luchtgekoeld en watergekoelt. Capaciteiten vanaf 250 kW.
Deze machine hebben een zeer hoge COP, zeer gering onderhoud door het olievrije concept en worden in diverse toepassingen ingezet.

Meer informatie: www.stadtveld.nl
VSK: Hal 11, stand A.033

Armaprotect 1000 brandwerende pasta

Met de Armaprotect 1000 brandwerende pasta stelt Armacell op de VSK een geheel nieuwe brandwerende doorvoering voor een breed toepassingsspectrum voor. Revolutionair aan dit product is de consistentie van het gebruiksklare materiaal, dat direct uit de emmer met de hand of spatel kan worden verwerkt. Zo kan de sparing van wand- en plafonddoorvoeringen snel, netjes en betrouwbaar afgesloten worden. “De onbrandbare pasta met een smeltpunt van > 1000 ºC. garandeert niet alleen een betrouwbare en effectieve brandbeveiliging, maar beschermt de leidingen ook tegen warmteverliezen en voorkomt geluidsoverdracht naar de aangrenzende bouwdelen.” Het product voldoet aan de Europese Norm EN 998-2 en heeft het CE keurmerk.

Meer informatie: www.armacell.com/nl
VSK: Hal 11, stand F.009

Bergschenhoek introduceert R-vent Cobra II-serie

R-vent Cobra II HR-WU is de naam van het volledige vernieuwde programma hoog rendements-warmteterugwi n units van Bergschenhoek, Kenmerkend voor de zeven verschillende typen is de compacte uitvoering in combinatie met de forse energiebesparing, De units zijn leverbaar met capaciteiten van 500 tot en met 10.750 m³/u met gegarandeerde minimale externe druk bij nominale luchthoeveelheid van 280 Pa. Standaard worden de units geleverd met ronde aansluitingen om direct op het ronde kanaalwerk aan te sluiten.
Als optie is de R-vent Cobra II HR-WU ook leverbaar met CO₂-sturing en/of drukregeling.

Meer informatie: www.ihb.nl
VSK: Hal 09, stand C.094

Toen Koeltechniek nog simpel was...

Ernst Berends - GEA Grenco B.V.

We gaan even terug in de tijd naar het vooroorlogse Nederland toen men alleen ammoniak- en koolzuurcompressie systemen kende! Wat een verschil met nu, de lijst met mogelijk te gebruiken chemische koelgassen is enorm. Steeds weer nieuwe mengseltjes vaak met de meest exotische namen. Hetzelfde geldt voor telefoonabonnementen, energieleveranciers, Internet providers, waspoeders etc. We zijn tegenwoordig continu druk met keuzes maken!

In het vooroorlogse Nederland bestond er ook nog geen vloot aan servicewagens die het land doorkruisten om her en der in de steeds langer wordende files te belanden...
Elk dorp van enige omvang had nog een eigen Coöperatieve Stoomzuivelfabriek, vaak met mooie namen als De Volharding, De Hoop, De Vooruitgang en in het zuiden St. Joseph, St Willebrordus etc.
Twee keer per dag reed de melkrijder zijn rondje om de overal klaarstaande melkbussen op te pikken en naar de fabriek te rijden. Met één armzwaai werd zo’n bus dan op de wagen geslingerd... Arbo bestond nog niet!
Een oude Grasso-monteur vertelde me ooit één van zijn belevenissen uit die tijd. Grasso had een ammoniakinstallatie geleverd aan zo’n fabriek ergens Noord Nederland. Men had echter de klacht dat het ammoniakverbruik erg hoog was, wekelijks moesten er een paar flessen bij en ze konden het lek maar niet vinden. Een jonge monteur werd dus op pad gestuurd. Gewapend met een zware gereedschapskoffer werd per trein naar het dichtstbijzijnde station gereisd. Daar huurde men dan een transportfiets, keek even om zich heen of de karakteristieke fabrieksschoorsteen al te zien was en zette koers naar de melkfabriek.
Na zich gemeld te hebben bij de machinist, begon hij aan zijn zoektocht naar her lek, maar nergens in de machinekamer en de fabriek was maar een vleugje NH₃ re ruiken!
Tegen lunchtijd nodigde de machinist de monteur uit om zijn meegebrachte boterhammen bij hem thuis aan de keukentafel te verorberen. Zoals gebruikelijk lag de machinistenwoning naast de fabriek.
Via een achterdeurtje kwamen ze op een binnenplaatsje - waar onze monteur nog niet geweest was - en daar lag een ammoniakcilinder schuin op een (melk)krukje met de afsluiter boven een putje.
Drup, drup .... de vloeistofafsluiter stond een klein beetje open. “Wat ben je hier nu aan het doen?”, vroeg onze monteur. De machinist antwoordde “Oh ik ben de ammoniak watervrij aan het maken want in jullie bedieningsvoorschrift staat: alleen bijvullen met watervrije ammoniak. Na de lunch is ie wel uitgedruppeld en dan koppelen we hem samen even aan de installatie.”
De boterhammen smaakten onze monteur opperbest. Hij kon met een gerust hart de terugreis naar Den Bosch aanvaarden, want het “lek” was boven water!

Klik hier voor het complete artikel in PDF formaat

Verkiezing grootste natuurkundige

Ing. Dick Havenaar - Voorzitter redactie RCC Koude & Luchtbehandeling

Wie is de grootste natuurkundige aller tijden? Op woensdag 21 oktober 2009 kon daarover worden meebeslist in Museum Boerhaave in Leiden.
Dick Havenaar, voorzitter van de redactieraad, was op deze bijzondere avond aanwezig en wil de lezer van RCC Koude & Luchtbehandeling deze informatie niet onthouden.

Op 21 oktober vond de ontknoping plaats van de verkiezing van de grootste natuurkundige aller tijden. In de maanden die hieraan vooraf gingen, zijn door de Volkskrant, het populair-wetenschappelijke maandblad NWT Natuurwetenschap & Techniek en het Nederlands Tijdschrift voor Natuurkunde de uiteindelijk genomineerden geselecteerd. Bezoekers van een website van bovengenoemde krant en tijdschriften konden voorafgaand aan 21 oktober stemmen op hun favoriet. Ook werd op 21 oktober bekend gemaakt wie de winnaar werd van de hoofdprijs die aan deze verkiezing verbonden was: onder de stemmers werd een reisje verloot naar het Mekka van de deeltjesfysica, het Zwitserse onderzoekscentrum CERN. Die ging naar De heer J. van Santen. De Nederlandse topnatuurkundigen Ad Lagendijk, Vincent Icke, Sander Bais en Klaas Landsman en wetenschapshistoricus Frans van Lunteren hielden een pleidooi voor hún favoriete fysicus. Achtereenvolgens zijn dat Richard Feynman, Christiaan Huygens, Albert Einstein, Isaac Newton en Galileo Galilei. Tussendoor werden korte live-demonstraties en opmerkelijke filmpjes vertoond, verzorgd door Jos van den Broek, die de natuurkunde achter de genomineerden belichtte. Bovendien was het Museum Boerhaave vanaf 19:00 geopend voor een bijzondere, exclusieve gelegenheid om onder meer de vulpen van Einstein, kijkers en klokken van Huygens en het Fysisch Kabinet ter verbreiding van de wetten van Newton te bewonderen.

Genomineerden
Hieronder een overzicht en een korte omschrijving van de genomineerde wetenschappers en hun specifieke onderzoeksresultaten en nominatie:
Einstein, Albert (1879-1955) ontwikkelde ondermeer de speciale (1905) en de algemene relativiteitstheorie (1915) en liet zien dat straling uit van elkaar onafhankelijke energiekwantums bestaat (1905). In 1935 schreef hij samen met Boris Podolsky (1896-1966) en Nathan Rosen (1909-1995) een artikel waarin ze probeerden aan te tonen dat kwantummechanica geen complete fysische theorie is. Sander Bais nomineerde Einstein.
Feynman, Richard Phillips (1918-1988) deelde in 1965 de Nobelprijs voor natuurkunde met Sin-ltiro Tomonaga (1906-1979) en Julian Schwinger (1918-1994) voor hun werk op het gebied van de kwantumelektrodynamica. Hij was ook beroemd om zijn colleges, die verzameld zijn in “The Feynman Lectures on Physics.” Ad Lagendijk bleek een Feynman-fan.
Feynman genoot ook bekendheid door zijn onderzoekingen in het lage temperatuurgebied Helium- 4.
Galilei, Galileo (1564-1642) beschreef wiskundig de versnelde beweging. Hij bestudeerde ook magnetisme en observeerde sterren en planeten met telescopen, waarvan hij zelf het ontwerp verbeterde. Volgens hoogleraar wetenschapsgeschiedenis Frans van Lumeren is Galilei werkelijk de grootste natuurkundige.
Huygens, Christiaan (1629-1695) stond aan de wieg van de klassieke mechanica. Hij werd onder andere bekend door zijn golftheorie van licht en door de ontdekking van de maan Titan en de ringen van Saturnus. Vincent Icke ging voor Christiaan Huygens.
Newton, Isaac (1643-1727, volgens de in Engeland toen nog gebruikelijke Juliaanse kalender is hij geboren in 1642) was hoogleraar wiskunde in het Engelse Cambridge. Zijn driedelige meesterwerk Principia leidde tot een revolutionair nieuw wetenschappelijk wereldbeeld.
Klaas Landsman beveelde Newton aan.

Helm
In een voorronde op internet hadden zo’n vierhonderd geïnteresseerden al bepaald tussen welke vijf natuurkundigen het uiteindelijk zou gaan. Een fotofinish overigens: ook Marie Curie, Leonardo da Vinci, Niels Bohr, James Maxwell en Archimedes kregen veel publieke steun. Dat het uiteindelijk appelen met peren vergelijken is, werd geïllustreerd door de Leidse hoogleraar wetenschapscommunicatie Jos van den Broek. In een ludiek experiment liet Van den Broek van enige hoogte een appel en een peer vallen op het hoofd van de Nijmeegse mathematisch-fysicus Klaas Landsman (overigens mét helm). Geen verschil te merken, was de conclusie.
Albert Einstein is toch écht de grootste natuurkundige ooit. Dat was woensdagavond 21 oktober de conclusie van een natuurkundeverkiezing.
Van de ruim tweehonderd aanwezigen bracht 36 procent zijn stem uit op Einstein. De Nederlander Christiaan Huygens werd met 21 procent van de stemmen een goede tweede. Richard Feynman (17 procent), Isaac Newton (14) en Galileo Galilei (12) sloten de rij. De verkiezing vloeide voort uit het boek Canon van de natuurkunde, een bloemlezing van honderd grote fysici en hun vondsten. Het idee om er een soort Idols voor natuurkundigen aan vast te knopen, was echter vooral ontstaan als “alibi om eens een mooie avond aan de natuurkunde te wijden”, zei presentator en adjunct-hoofdredacteur van NWT Maarten Keulemans.

Kamerlingh Onnes
Voor de leden van de KNVvK en de trouwe lezer van RCC Koude & Luchtbehandeling
is natuurlijk Kamerlingh Onnes de “grootste” natuurkundige. Hij is immers de oprichter
( 23 september 1908) van de sinds 23 september 2008 Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Koude en initiatiefnemer van de oprichting van ons blad. Daarom treft u, aansluitend op het artikel over de verkiezing van de grootste natuurkundige, een door Dr. Helko van den Brom geschreven artikel aan over de ontdekking van de supergeleiding door Heike Kamerlingh Onnes. Dit artikel is ook opgenomen in de Canon van de natuurkunde. Een interessant boek voor allen die geïnteresseerd zijn in de ontwikkeling van de natuurwetenschappen.

Canon van de natuurkunde
Aanleiding van de verkiezing van de grootste natuurkundige is het verschijnen van het honderdste deel van de Wetenschappelijke Bibliotheek, Canon van de natuurkunde, met daarin beschrijvingen van honderd wetenschappers.

Voor het honderdste deel van de Wetenschappelijke Bibliotheek werkte Veen Magazines samen met het Nederlands Tijdschrift voor Natuurkunde, dat haar 75-jarig bestaan viert. Het resultaat is Canon van de natuurkunde, grotendeels geschreven door redacteuren en medewerkers van het Nederlands Tijdschrift voor Natuurkunde, waaronder Herman de Lang, Vincent Icke, Claud Biemans en Rob van den Berg. Honderd wetenschappers die een grote bijdrage aan de natuurkunde leverden, passeren de revue.

Weliswaar zijn de makers niet van mening dat de lezer alle kennis in dit boek paraat moet hebben. “Veel liever genereren we een vorm van respect en bewondering voor de schoonheid van natuurkunde en de slimheid van sommige van haar beoefenaars”, meldt het voorwoord. Ze beseffen tevens dat ze nog veel meer groten uit de natuurkunde hadden kunnen beschrijven, maar de honderd gekozen namen geven al een breed beeld van belangrijke ontwikkelingen in drie millennia natuurkunde.

Bronvermelding: Meseum Boerhaave, Lange St. Agnietenstraat 10, 2312 WC Leiden.
Postbus 11280, 2301 EG Leiden. Tel.: 071-5214224 Fax: 071-5120344
Internet: www.museumboerhaave.nl

Klik hier voor het complete artikel in PDF formaat

De ontdekking van supergeleiding

Dr. Heike van den Brom - VSL Dutch Metrology Institute, Delft

De min of meer toevallige ontdekking van supergeleiding in 1911 door Heike Kamerlingh Onnes was het directe gevolg van de strijd rond 1900 om temperaturen zo dicht mogelijk bij het absolute nulpunt te bereiken.
Deze strijd was ingegeven door de nieuwe theorieën van Johannes Diderik van der Waals over het gedrag van gassen en vloeistoffen, waarvoor hij in 1910 de Nobelprijs kreeg.

Sinds eind zeventiende eeuw was het gedrag van gassen min of meer bekend. Robert Boyle en Joseph-Louis Gay- Lussac hadden aangetoond dat voor een gas in evenwicht het product van volume en druk evenredig was met de temperatuur. Door verbeteringen in de meetapparatuur werden gedurende de tweede helft van de negentiende eeuw afwijkingen van deze ideale gaswet gemeten. In 1873 formuleerde Van der Waals een toestandsvergelijking voor reële gassen, rekening houdend met het volume van de gasmoleculen en de onderlinge aantrekkingskrachten. Nog vóór zijn promotie (1879) in Groningen op het proefschrift Nieuwe bewijzen voor de aswenteling der aarde, aanvaardde Kamerlingh Onnes een assistentschap aan de Polytechnische School (de latere Technische Universiteit) te Delft. Daar raakte hij geïnteresseerd in het werk van Van der Waals. In 1882 kreeg hij een hoogleraarspositie in Leiden, waar hij een laboratorium inrichtte om de nieuwe gastheorie van Van der Waals te testen bij lage temperaturen. Dit cryogene laboratorium werd in 1932, vijftig jaar na zijn benoeming en zes jaar na zijn dood, naar hem vernoemd.

Dewar
In die tijd was de techniek om gas onder hoge druk vloeibaar te maken en dan door adiabatische expansie af te koelen al bekend. Sommige gassen, zoals zuurstof, stikstof, waterstof en helium (dat pas in 1895 op aarde werd ontdekt), bleken echter niet te condenseren onder drukverhoging, maar moesten afgekoeld worden beneden een kritische temperatuur. In 1877 was het elders reeds gelukt om zuurstof en stikstof vloeibaar te maken, en in 1898 slaagde James Dewar erin om waterstof vloeibaar te maken met behulp van
Joule-Thomson-koeling: een regelklep in een continue stroming zorgt voor een drukverschil, waardoor gas dat de klep passeert arbeid verricht en afkoelt.
Dewar was Kamerlingh Onnes weliswaar te snel af, maar deze werkte in Leiden gestaag door aan een koudefabriek, waarin hij grote hoeveelheden koelvloeistof kon fabriceren. Hij ontwikkelde een cascadekoeler, waarbij de vloeistof in de ene trap werd gebruikt als koelmiddel voor het te condenseren gas in de volgende trap. Gebaseerd op dit principe lukte het Kamerlingh Onnes in 1908 om helium vloeibaar te maken.
Helium is het lichtste van de edelgassen, met zodanig zwakke onderlinge krachten tussen de moleculen dat condensatie pas optreedt bij een temperatuur van 4,2 K. Door de druk te verlagen boven het vloeibare helium wist Kamerlingh Onnes een temperatuur van 1,7 K te
bereiken. Voor zijn onderzoek naar de eigenschappen van stoffen bij lage temperaturen en het vloeibaar maken van helium kreeg hij in 1913 de Nobelprijs.

De weerstand verdween
Het was in die tijd bekend dat de elektrische weerstand van een metaal afneemt met de temperatuur. Wetenschappers voerden echter een heftig debat over wat er zou gebeuren als de temperatuur het absolute nulpunt zou naderen. Lord Kelvin vermoedde dat de weerstand weer zou oplopen omdat de elektronen uiteindelijk zouden vastvriezen.
Dewar was, net als Kamerlingh Onnes, van mening dat de weerstand geleidelijk zou verdwijnen.
Kamerlingh Onnes en zijn medewerkers waren in die tijd de enigen die zulke lage temperaturen konden bereiken dat deze ideeën daadwerkelijk getest konden worden. Omdat hij de invloed van onzuiverheden wilde uitsluiten koos Kamerlingh Onnes voor kwik, dat bij kamertemperatuur vloeibaar is en goed gezuiverd kan worden. Hijzelf en Gerrit Flim bedienden de cryogene apparatuur, terwijl Gilles Holst en Cornelius Dorsman de weerstandsmetingen registreerden.
Tot hun verbijstering zagen de onderzoekers de weerstand bij een temperatuur van 4,2 K volledig verdwijnen. Aanvankelijk werd gedacht aan kortsluiting, maar deze werd niet gevonden. Bij een nieuw experiment constateerde Holst dat de weerstand weer terugkwam
bij het verhogen van de temperatuur. Door de reproduceerbaarheid van de overgang was Kamerlingh Onnes ervan overtuigd dat het echt de weerstand van het kwik was die verdween. Hij publiceerde zijn bevindingen in 1911. Dit volkomen onverwachte verschijnsel bleek ook bij tin, lood en andere metalen op te treden. De verklaring, waarvan Kamerlingh Onnes vermoedde dat het met de quantummechanica te maken had, werd uiteindelijk pas in 1957 door John Bardeen, Leon Cooper en Robert Schrieffer in hun beroemde BCS-theorie gegeven, waarvoor zij in 1972 de Nobelprijs ontvingen.

Supergeleiding
In 1914 wekte Kamerlingh Onnes met een extern magneetveld een persistente superstroom op in een spoel van lood.
Een zeer klein magneetveld onderdrukte de supergeleiding echter al. Dit bleef lange tijd de grootste belemmering voor praktische toepassingen. Pas decennia later werden materialen ontdekt met een veel hoger kritisch magneetveld.
Inmiddels zijn supergeleidende sensoren en magneten niet meer weg te denken uit de geneeskunde (beeldvorming door magnetische resonantie (MRI), energievoorziening (kernfusiereactoren) en wetenschap (kernspinresonantie (NMR), elektronspinresonantie, SQUIDs − supergeleidende detectoren voor magnetische velden, deeltjesversnellers).
De ontdekking van hoge-temperatuursupergeleiders in 1986 door Johannes Bednorz en Alexander Müller, die hen al in 1987 de Nobelprijs opleverde, heeft de verwachtingen voor toepassingen zoals zweeftreinen en transformatoren alleen maar doen toenemen.

Referenties
Voor meer details zie bijvoorbeeld: Dirk van Delft, Heike Kamerlingh Onnes.
Een biografie en Rudolf de Bruyn Ouboter, Heike Kamerlingh Onnes’s discovery of superconductivity, Scientific American 276 (3) (1997) 84-89.
Dit artikel over de ontdekking van supergeleiding door Kamerlingh Onnes is opgenomen in de Canon van de natuurkunde. De grootste ontdekkingen en theorieën van 100 belangrijke
natuurkundigen.
Een uitgave van Veen Magazines, Diemen, ISBN 9789085712350NUR924

Klik hier voor het complete artikel in PDF formaat

Elektromagnetische beïnvloeding vaak oorzaak van “onverklaarbare” storingen

Cees ter Stege - Climate Solutions Holland (CSH) B.V.

Inleiding
Door de toename van allerlei elektronische apparatuur in installaties treden steeds vaker storingen op. Installaties blijken niet alleen gevoelig voor elektromagnetische velden van andere componenten, maar zenden zelf ook velden uit waarvan andere apparaten hinder kunnen ondervinden. Dit verschijnsel heet Electro Magnetische Interferentie (EMI). Ook velden (emissie) van externe bronnen, zoals mobieltje, portofoon of laptop met internetverbinding, kunnen installaties flink ontregelen. Daarom is het noodzakelijk om bij apparaten Elektromagnetische Compatibiliteit (EMC) te bereiken. Dit betekent dat een product goed kan functioneren in zijn elektromagnetische omgeving.

Overigens is dat verplicht door middel van wetgeving: een Europese Richtlijn schrijft voor dat producten niet mogen storen en ook niet gestoord mogen worden, EMC wordt echter niet altijd bereikt. De onderlinge beïnvloeding komt veel vaker voor dan men zich realiseert en de gevolgen van deze interferentie kunnen zeer ernstig zijn. Als de klimaatinstallatie van een operatiekamer in een ziekenhuis uitvalt omdat iemand in de buurt zijn gsm gebruikt, dan voldoet deze installatie kennelijk niet aan de EMC wetgeving. Mobiel bellen in een ziekenhuis mocht in het verleden niet, maar inmiddels is die mede dankzij de EMC Richtlijn nu wel toegestaan, De vraag is wel of er voorwaarden zijn gesteld en er ook gebeld mag worden wanneer de deur van een besturingskast open staat, terwijl het systeem in werking is. Systemen voor klimaatinstallaties van utiliteitsgebouwen, matrix-boven de weg, spoorbeveiliging, besturing van industriële processen en koelcentrales, alles met elektronische besturing is zonder goede EMC-maatregelen in principe gevoelig.

Klik hier voor het complete artikel in PDF formaat

ISSO-publicatie 91:
Ventilatiesystemen met decentrale toe- en afvoer en wtw in woningen

De nieuwe ISSO-publicatie 91 geeft een eenduidig pakket van ontwerptechnische kwaliteitseisen voor goed functionerende, decentrale, mechanische ventilatiesystemen met warmteterugwinning in woningen en woongebouwen. Al dan niet op basis van vraagsturing kunnen deze systemen in verblijfsruimten lokaal mechanisch lucht toe- en afvoeren. Vooral vanwege de inpasbaarheid in de bestaande bouwen de mogelijkheid om hiermee faalkosten in de nieuwbouw te verkleinen, is er steeds meer belangstelling om dit type ventilatiesystemen toe te passen.
Aan de hand van een globaal ontwerp- en relatieschema geeft de publicatie duidelijk aan waar men keuzen moet maken, welke factoren daarbij een rol spelen en hoe deze elkaar beïnvloeden. De daarop volgende hoofdstukken verwijzen via specificatiebladen (SB) naar specifieke informatie. De in de vorm van specificatiebladen uitgewerkte, ontwerptechnische kwaliteitseisen en richtlijnen zijn gepresenteerd in de structuur van het Model Kwaliteitsbeheersing Klimaatinstallatie (MKK). Daardoor is in iedere fase van het voortbrengingsproces van een ventilatiesysteem duidelijk aan welke specificaties men moet voldoen en welke informatie beschikbaar moet zijn om het voortbrengingsproces te doorlopen.

Klik hier voor het complete artikel in PDF formaat

ISSO-publicatie 92: Ventilatiesystemen met decentrale toevoer en centrale afvoer in woningen

ISSO-publicatie 92 geeft een eenduidig pakket van ontwerptechnische kwaliteitseisen voor goed functionerende ventilatiesystemen op basis van decentrale luchttoevoer met centrale mechanische luchtafvoer in woningen en woongebouwen. Al dan niet op basis van vraagsturing zorgen deze systemen dat, in verblijfsruimten, lokaal natuurlijk of mechanisch lucht wordt toegevoerd en centraal mechanisch weer wordt afgevoerd.
Een globaal ontwerp- en relatieschema geeft duidelijk aan waar men keuzen moet maken, welke factoren daarbij een rol spelen en hoe deze elkaar beïnvloeden. De daarop volgende hoofdstukken verwijzen via specificatiebladen (SB) naar specifieke informatie. De in de vorm van specificatiebladen uitgewerkte ontwerptechnische kwaliteitseisen en richtlijnen zijn gepresenteerd in de structuur van het Model Kwaliteitsbeheersing Klimaatinstallatie (MKK). Daardoor is in iedere fase van het voortbrengingsproces van een ventilatiesysteem duidelijk aan welke specificaties men moet voldoen en welke informatie beschikbaar moet zijn om het voortbrengingsproces te doorlopen.

Klik hier voor het complete artikel in PDF formaat

Herziene uitgaven ISSO-publicatie 75.1, 75.3, 82.1 en 82.3 “Energielabel”

In verband met de wettelijke wijzigingen in de Regeling Energieprestatie Gebouwen (REG) en de Beoordelingsrichtlijn 9500, is de labelmethodiek voor woningen (publicatie 82) en utiliteit (publicatie 75) aangepast.
Berichten in de media, onderzoek, workshops, examens en vragen bij VROM, SenterNovem, ISSO en KBI vormden de aanleiding om de verbeterpunten te inventariseren voor de BRL 9500 en de betreffende ISSO-publicaties. Voor zover deze verbeterpunten/aanpassingen betrekking hebben op de label methodiek zijn deze besproken met de verschillende marktpartijen.
Aanvullend is door de minister van VROM een oproep gedaan aan betrokken marktpartijen om aanvullende suggesties en commentaar aan te dragen met als doel om per 1 januari 2010 het nieuwe energielabel en de verbeterde energielabelmethodiek in te laten gaan. De geïnventariseerde verbeterpunten zijn inmiddels verwerkt in de BRL 9500 en de ISSO-publicaties.
De aanpassingen/verbeteringen hebben betrekking op de volgende onderdelen:
- verbeterde lay-out van het energielabel (voor zowel woningen als utiliteitsgebouwen);
- splitsing van het primair energieverbruik op het energielabel in elektriciteit, gas en warmte;
- actualisatie van de bepalingsmethodiek, opnamemethodiek en software;
- vernieuwde weergave van de globale energiebesparende maatregelen op het energielabel;
- waardering van nieuwe technieken.
Om deelnemers van de instructiebijeenkomsten Energielabel Woningen en/of Utiliteit, op de hoogte te brengen van de belangrijkste wijzigingen zal 1330 een aantal terugkomdagen organiseren. Deze zijn gepland in februari en maart 2010 en zullen in Rotterdam plaatsvinden. Tijdens de bijeenkomst wordt in hoofdzaak aandacht besteed aan de wijzigingen in de labelmethodiek die sinds 1 januari 2010 van kracht zijn.

Klik hier voor het complete artikel in PDF formaat

Brussels Hoekje

Joop Hoogkamer - Eurovent

Inleiding
Na circa twee maanden heb ik mijn plekje gevonden en loopt bijna alles zoals het moet en is voorzien. Ik ben inmiddels bekend bij mijn Belgische collega’s en ik heb nog geen moppen of karikaturen gehoord, dus het gaat de goede kant op als het gaat om de relatie tussen België en Nederland. Zo zie je maar weer wat je al niet kunt bereiken binnen twee maanden.
Waar maken wij ons op dit moment druk over in Brussel? Ik ga het niet met u hebben over het Verdrag van Lissabon, want dat is binnen en geeft meer duidelijkheid over de bevoegdheden van het Europees Parlement: meer tandjes gekregen. De komende periode zal uitwijzen hoe die versterkte positie van het parlement wordt opgepakt. Ongetwijfeld zal in het begin van het parlementair jaar die bevoegdheid doorschieten, om uiteindelijk tot een politieke doelmatig niveau terug te keren. Er moeten immers zaken worden gedaan en dit betekent realisme en vooral samenwerken.
Voor onze sector is er veel gaande op het gebied van Europese wet- en regelgeving. Op dit moment gaat het dan in het bijzonder over de:
1. Energy using products Directive;
2. Machine Directive, 2006/42/EC;
3. WEEE en RoHS Directives, 2002/96/EC en 2002/95/EC;
4. Market Surveillance, 265/2008/EC.

Ad 1: Uitvoering van de Energy Using Produets Directive: energy labels voor 21 aangewezen productgroepen verloopt zeer moeizaam In de praktijk blijkt dat het erg moeilijk is om uniforme en breed gedragen labelcriteria op te zetten. 2010 is het jaar van de waarheid, want dan moeten de uitvoeringsregelingen over de energy labels voor een aantal productgroepen zijn afgerond.
Ad 2: Op 23 december 2009 is een eind gekomen aan de overgangsperiode van de nieuwe Machine Directive en moeten alle producten en machines aan de nieuwe richtlijn voldoen. Voor de koeltechniek geldt in het algemeen de PED, maar de producten/installaties die niet onder de PED vallen, dienen in overeenstemming te zijn met de genoemde Machine Directive. Zoals ook met de oude uit 1996, zullen er ook interpretatie verschillen zijn met de nieuwe en daarvoor heeft de Commissie een guide uitgebracht waarin artikelsgewijs nadere uitleg wordt gegeven.
Ad 3: Al een aantal jaren is er een heftige discussie over de uitvoerverschillen van de WEEE en RoHS Directives. Meeste lidstaten hanteren de stelling dat het gaat om “stekkerklare” producten en apparaten en vooral niet om vaste installaties. Een aantal landen, waaronder Nederland, heeft de reikwijdte van de Directives opgeschroeft en gaat er vanuit, dat het ook gaat om vaste door gecertificeerd personeel aangelegde installaties, dit ondanks het feit, dat de Europese Commissie in haar guide de reikwijdte heeft beperkt tot stekkerklare producten/apparatuur. Op dit moment wordt gewerkt aan een herziening van de WEEE en RoHS. Tijdens dit proces zijn er al een aantal problemen, met name het innemen van afgedankte producten en de financiering daarvan, Het gaat dan om de vraag of de verantwoordelijkheid van de producent, begint die bij de voordeur van de gebruiker, dus bij de voordeur van de particuliere gebruiker, of bij het centrale inzamelpunt, meestal de gemeentewerf of een speciaal ingericht verzamelpunt. Dit jaar wordt de knoop doorgehakt en weten we waar wij aan toe zijn als fabrikant, als distributeur en als installateur.
Ad 4: Door alle Directives heen loopt Market surveillance: controle op uitvoering van de wet Uitvoering hiervan is nadrukkelijk neergelegd bij de lidstaten en het zal duidelijk zijn dat daarmee de beer los is, want niet ieder lidstaat heeft hetzelfde verantwoordingsniveau en/of financiële middelen om uitvoering te geven aan de gestelde controle eisen, Het is vooral voor fabrikanten die het goed menen met het milieu en de veiligheid onverkwikkelijk dat zij in concurrentie zijn met fabrikanten die het niet zo nauw nemen en daar ook nog mee wegkomen. De Regulation is per 1 januari van kracht geworden en de komende periode zal blijken hoe lidstaten daarmee omgaan.

Vanuit Brussel, allen nog een heel goed en gezond 201 0 toegewenst.
Joop Hoogkamer is sinds twee maanden directeur van Eurovent in Brussel.

Klik hier voor het complete artikel in PDF formaat

PGS 13 verankerd in de Wet milieubeheer

Sinds 1 januari 2008 is het Activiteitenbesluit (voluit: Besluit algemene regels inrichtingen milieubeheer. Stb 415, 2007) van kracht. Daarmee is de vergunningplicht voor een groot aantal bedrijven vervangen door een meldingsplicht. De vergunningplicht geldt nog onder andere voor bedrijven “waar warmtepompen, koelinstallaties of vriesinstallaties aanwezig zijn, met een inhoud per installatie van meer dan 1.500 kg ammoniak.” Bedrijven met installaties die minder dan 1.500 kg ammoniak bevatten, hebben een meldingsplicht.
Bij het indienen van een melding is paragraaf 4.2.2 In werking hebben van een koelinstallatie van het Besluit van toepassing. Volgens artikel 4.20, lid 2 van het Activiteitenbesluit wordt voor de eisen waar een ammoniakkoelinstallatie aan moet voldoen verwezen naar de bij ministeriele regeling gestelde eisen. Hiermee wordt gedoeld op de Regeling algemene regels inrichtingen milieubeheer (Activiteitenregeling, Stcrt. 223, 2007). Deze Regeling is gewijzigd op 27 november 2009.
Artikel 4.37 van de Regeling luidt:
Ten behoeve van het voorkomen van risico’s voor de omgeving en ongewone voorvallen, dan wel voor zover dat niet mogelijk is het zoveel mogelijk beperken van de risico’s voor de omgeving en de kans dat ongewone voorvallen zich voordoen en de gevolgen hiervan voldoet een ammoniakkoelinstallatie ten minste aan:
a de minimale veiligheidsvoorzieningen in relatie tot de hoeveelheid ammoniak van PGS 13, paragraaf 2.2 tot en met 2.5 en de hieraan gerelateerde functionele uitvoeringseisen uit PGS 13, hoofdstuk 4, en
b. de voorschriften 3.2.5 tot en met 3.2.9, de voorschriften uit hoofdstuk 5, de voorschriften van paragrafen 8.2 tot en met 8.5, de voorschriften van paragrafen 8.7 tot en met 8.9 en de voorschriften uit hoofdstuk 9 van PGS 13. Met PGS 13 wordt gedoeld op PGS 13:2009. De wijziging trad in werking op 1 januari 2010. In het gewijzigde artikel 4.37 zijn de meest essentiëe punten uit PGS 13:2009 opgenomen, zodat elke ammoniakkoelinstallatie met een inhoud tot 1.500 kg die vanaf 1 januari 2010 wordt geplaatst zal moeten voldoen aan de milieuvoorschriften uit PGS 13:2009.

Klik hier voor het complete artikel in PDF formaat

Wereldpremiere: de nieuwe Bitzer Ecoline-serie voor R134a

Bitzer presenteert de nieuwe Bitzer Ecoline semi-hermetische zuigercompressoren, geoptimaliseerd voor R134a. De nieuwe serie verhoogt de energie-efficiëntie tot 20 % en is speciaal ontworpen voor koeltoepassingen in het middentemperatuurbereik.
Als onderdeel van Bitzers betrokkenheid met milieuvriendelijke technologie, brengt Bitzer een nieuwe serie compressoren, speciaal voor R134a, gebaseerd op de bekende Octagon en B5/B6 compressoren. Het toepassingsgebied voor deze nieuwe serie is uitgebreid tot de lagere condensatietemperaturen. Dat zorgt bij deze condities voor een verbetering van de COP met meer dan 30%. Toepassingen zijn te vinden bij koelsystemen van onder meer supermarkten, slagerijen, bakkerijen en cateringbedrijven. De serie heeft twaalf slagvolumes, oplopend van 35 m³/h tot 152 m³/h bij 50Hz.

Meer informatie: www.bitzer.eu

De plafondverdamper GDF/GDM met hygiënecertificering

De nieuwe series van de Güntner plafondverdampers zijn in alle standaarduitvoeringen met EC-ventilatoren uitgerust en geschikt voor diepvriestoepassingen De succesvolle verdamperserie GDF werd compleet herzien en in de productseries GDF (koudemiddel HCFK), GGDF (koelmiddel water/glycol) en CXGDF (koudemiddel CO₂, DX) onderverdeeld. De tot nu toe bekende serie GDF-mini (bijzonder plat) werd als zelfstandige serie in GDM hernoemd. Daarbij werden de klantenwensen met behulp van een productmonitor bepaald. De hieruit verkregen wijzigingen verbeteren de praktische hanteerbaarheid en toepassing. De TÜV Süd heeft de productserie het HACCP-hygiënecertificaat verleend. Dat betekent dat alle toestellen van deze serie voor het gebruik in de voedingsmiddelenverwerking en opslag geschikt zijn.
Door het gebruik van de EC-ventilatoren is de productserie zeer geluidsarm.
Verdere aanwijzingen vindt u ook in de publicatie: Güntner info plafondverdamper, te downloaden via:
http://www.guentner.de/info-center/guentner-infos/

Door de groeiende aandacht voor het milieu is de vraag naar energiezuinige en duurzame koelsystemen ook in de foodsector toegenomen. Geluid en afmetingen worden steeds belangrijker. Om hierop in te spelen introduceert Daikin het ZEAS-assortiment voor koel- en vriestoepassingen. De beproefde VRV® technologie wordt nu ook toegepast binnen de koudetechniek. Eén systeem zorgt voor een optimale koeling van meerdere koel units, die ieder exact de vereiste koelcapaciteit krijgen. Daarbij garandeert de DC-invertergestuurde scrollcompressor ook in deellast een hoog rendement. Een nieuwe economizer-functie drijft de koelcapaciteit op - en dus het rendement - zonder het systeem te vergroten ZEAS introduceert ook het gebruik van het milieuvriendelijke R-410A als koudemiddel. Hierdoor daalt de CO₂-uitstoot en liggen de bedrijfskosten laag.

Meer informatie: www.daikin.nl

GSH groeit snel

GSH heeft de afgelopen drie jaar een gezonde groei doorgemaakt met een omzetstijging van minimaal 20 procent per jaar en een positief bedrijfsresultaat. Hiervoor zijn zij beloond met een Gazelle Award. De Award is op 19 november uitgereikt in Theater Zuidplein te Rotterdam GSH is specialist op het gebied van technisch beheer, onderhoud, facility management en energiebeheer. GSH Europe heeft negen vestigingen, een hoofdkantoor en maakt deel uit van de GSH Group. Een van de meest toonaangevende ondernemingen in dit vakgebied, met wereldwijd meer dan 2000 medewerkers en ruim 110 jaar ervaring. Om in aanmerking te komen voor een “Gazelle” moet er een omzetgroei zijn van minimaal 20 procent over een periode van drie jaar. De omzetgroei dient over deze periode ononderbroken te zijn en in het eerste jaar behoort de omzet minimaal 100.000 euro te bedragen. GSH heeft de prijs gewonnen als middelgrote onderneming actief als zakelijke dienstverlener.

Meer informatie: www.gshgroup.com of www.hall.nl

Win-Gasetechnik: Nieuwe CO₂-detectie

De gastechnische specialist Witt heeft met de RLA 100 qua prijs een gunstige detectie voor CO₂ in zijn programma opgenomen. Het apparaat beschermt tegen de gezondheidsrisico’s van het reukloze en onzichtbare gas De RLA 100 bestaat uit twee delen. De compacte gasdetector wordt in de gevarenzone geïnstalleerd, de meldunit daarbuiten. Bij het overschrijden van de ingestelde grenswaarden gaat het alarm af. Door middel van de potentiaalvrije contacten kunnen verdere alarmeringsunits worden geactiveerd, of machines worden gestopt. Kooldioxide beïnvloedt het menselijke organisme al bij kleine doseringen.
Een concentratie vanaf 0,3 procent in de omgevingslucht kan de gezondheid in gevaar brengen.

Meer informatie: www.wittgas.com

Gelukkig was het koud... - Van de redactie

Vorige week zaterdag zaten 100.000 huishoudens in de Bollenstreek een aantal uren zonder stroom. De elektriciteit viel aan het begin van de avond uit na een defect in een hoogspanningsstation in Sassenheim. Daardoor zaten heel wat mensen in de gemeenten Hillegom, Lisse, Sassenheim, Voorhout, Katwijk en Noordwijk in de kou, want zonder stroom geen centrale verwarming.
In de Bollenstreek zaten ze door de stroomstoring echter niet alleen zonder verwarming, maar ook zonder koude.
Gelukkig was het buiten ruim onder nul en kon de inhoud van de vriezer door de bewoners naar buiten worden gebracht. Zo bleef alles toch mooi bevroren. Veel grote supermarkten beschikken over een noodaggregaat, dat in allerijl werd opgestart om er voor te zorgen dat de producten in de koelschappen niet verloren gingen.
Energiemaatschappij TenneT kon na ruim vier uur de storing deels weer opheffen en het gebied daarna gefaseerd van stroom voorzien. Rond middernacht waren de meeste problemen voorbij.
Achteraf is deze stroomstoring een mooie manier geweest om ondernemers wakker te schudden. Een stroomstoring kan het hoofd worden geboden met een noodaggregaat, maar wat nou als ze straks zonder koudemiddel komen te zitten. Het effect is hetzelfde: geen koeling. En dat is helemaal niet zo ondenkbaar, want heel wat koelinstallaties draaien nog op R22, dat sinds 1 januari als gevolg van de HCFK-uitfasering alleen nog gerecycled of geregenereerd toegepast mag worden om de huidige R22-koelinstallaties operationeel te houden. Nu is echter al bekend dat er onvoldoende volume geregenereerd R22 zal zijn om alle
koelinstallaties draaiende te houden.
Het wordt dus tijd om te kijken naar alternatieven: een milieuvriendelijk koudemiddel, retrofitten of een compleet nieuwe installatie? Voor alle ondernemers uit de Bollenstreek en voor alle anderen die nog over een op R22 draaiende koelinstallatie beschikken en nog niet
weten welk alternatief hen het beste past: kom naar de VSK2010 in de Jaarbeurs in Utrecht. Op deze vakbeurs staan allerlei bedrijven klaar om te adviseren en vragen te beantwoorden. Niet alleen over alternatieven voor R22, maar ook over tal van andere zaken die nieuw zijn in de branche. Alleen een noodaggregaat voor een gebrek aan R22 is nog niet uitgevonden.

Christine Linneweever - Eindredacteur RCC Koude & Luchtbehandeling

Klik hier voor het complete artikel in PDF formaat