Thema: Airconditioning

R744 voor airco’s in Duitse auto’s

Duitse autobouwers willen in de toekomst de airco’s in hun voertuigen met koolstofdioxide vullen. Dat is veel klimaatvriendelijker dan huidige koelvloeistoffen. Gebruik van koolstofdioxide kan het broeikaseffect van uit klimaatinstallaties weglekkende koelvloeistoffen met een factor duizend verminderen.
Momenteel is tetrafluorethaan (ook aangeduid als R134a) in gebruik als koelmiddel. Eerder al is freon, een chloorfluorkoolwaterstof (CFK), uit airco’s verbannen vanwege nadelige effecten op de ozonlaag.
Tetrafluorethaan is verwant aan freon. Het tast de ozonlaag echter niet aan, maar draagt wel bij aan het broeikaseffect.
De EU verbiedt vanaf 2011 het gebruik van koelmiddelen met een 150 maal groter broeikaseffect (global warming potential; gwp) dan CO₂. Tetrafluorethaan heeft een gwp van 1350 maal dat van kooldioxide.
Koolstofdioxide heeft uiteraard een gwp van één. CO₂ (koelmiddelaanduiding: R744) heeft ook enkele nadelen: er is een zeer hoge druk nodig - 60 bar bij 25 ̊C - om het vloeibaar te houden.

Helft drukapparatuur goed

Na vijf jaar wetgeving drukapparatuur omarmen installateurs en eindgebruikers de regelgeving op het gebied van drukapparatuur nog niet. In nog maar 46 procent van alle koel-, vries, airconditioning- en warmtepomp-installatie is de drukapparatuur in orde.

De Europese Richtlijn Drukapparatuur (97/23/EG (PED)) is sinds 29 mei 2002 van kracht als wetgeving en is in Nederland omgezet in het Besluit Drukapparatuur. Het besluit regelt de verantwoordelijkheden en de verplichtingen van de verschillende partijen. De richtlijn geeft de minimale essentiële veiligheidseisen weer waaraan drukapparatuur moet voldoen. In algemene termen komt het erop neer dat drukapparatuur zodanig moet worden ontworpen, vervaardigd, gecontroleerd en uitgerust en geïnstalleerd dat de veiligheid ervan is gewaarborgd wanneer de apparatuur in bedrijf wordt gesteld.

Rijksmonument vereist creatieve manier van denken voor installatie
Aangepast klimaatsysteem voor vijfsterren Librije's hotel

Aleksandra Andjelic- Freelance journalist

Inleiding
De voormalige vrouwengevangenis het Spinhuis in Zwolle krijgt een nieuwe bestemming: het stijlvolle vijfsterren Librije hotel.
Het hotel wordt een verlengstuk van het met drie Michelin-sterren bekroonde gelijknamige restaurant. Luxe wordt de standaard in het hotel. “En daar hoort ook een aangename gevoelstemperatuur bij”.
De eigenaren van Librije Hotel zijn geen onbekende namen in de culinaire wereld. Jonnie Boer behoort tot de beste koks ter wereld. Samen met zijn vrouw én compagnon Thérèse opent hij een hotel bestaande uit twintig luxe hotelsuites, een restaurant, een kook- en wijnschool, een vergaderruimte en een wijnbar. Doordat het gebouw voor diverse doeleinden wordt gebruikt en dus verscheidene klimaatzones heeft, is een daarop toegespitste klimaatinstallatie ontworpen en geïnstalleerd.

Koudeopwekking helft kleiner door betonkernactivering?

Concrete core cooling reduced installed cooling capacity with 50 percent?

Ir. D.O. Rijksen en Dr.ir. C.J. Wisse - DWA installatie- en energieadvies

Inleiding
Er zijn veel publicaties over het regelen van betonkernactivering geschreven. De thema's die daarbij centraal staan, zijn energiegebruik en comfort.
Het doel dat wordt nagestreefd, is met zo min mogelijk energie een zo goed mogelijk comfort in een ruimte creëren. In dit artikel wordt er een derde dimensie aan toegevoegd: het minimaliseren van het op te stellen koelvermogen op gebouwniveau.
Tot nu toe waren nog geen kwantitatieve gegevens over de reductie voor de koudeopwekking op gebouwniveau voorhanden. Dit artikel geeft meetresultaten en ontwerprichtlijnen voor het op te stellen koelvermogen op gebouwniveau.
De reductie kan worden bewerkstelligd door de betonkernactivering 's nachts te koelen. Door de bufferende werking van het beton is de koude overdag beschikbaar. De reductie van het op te stellen vermogen voor koudeopwekking wordt bereikt doordat de luchtbehandelingkast en het afgiftesysteem in de ruimten niet meer gelijktijdig van koude worden voorzien.

Conclusies
- Het op te stellen vermogen voor koudeopwekking kan bij toepassing van BKA tot maximaal 50 procent worden gereduceerd.
- Bij een lage warmtebelasting kan als uitgangspunt een regelstrategie wordt toegepast waarbij er een volledige ontkoppeling van het koelen van betonkernactivering en ventilatielucht is. Als de warmtelast hoger wordt, zal het gewenste comfort hiermee niet gehaald worden. Dan is het noodzakelijk de betonkernactivering ook overdag te koelen. Als de koellast nog hoger wordt. is het noodzakelijk de ventilatievoud op te voeren.
- De mate van reductie hangt af van de hoogte van de koellast en van de hoeveelheid te koelen ventilatielucht. De ondergrens van het op te stellen vermogen voor koudeopwekking wordt bepaald door de luchtbehandelingkast.
- Bij toepassing van de ATG-methode als comfortcriterium bij een systeem met BKA en mechanische ventilatie wordt ruimschoots aan het GTO-criterium voldaan.
- Door het reduceren van het op te stellen koelvermogen behoeft minder in de koudeopwekinstallatie te worden geïnvesteerd. Naast de koudeopwekker met de bijbehorende distributievoorzieningen, kunnen ook de elektronische voorzieningen kleiner worden gedimensioneerd.
Bij de toepassing van BKA kan het tijdstip waarop het gebouw wordt gekoeld, worden verschoven. Hierdoor wordt buiten de piekuren elektriciteit gebruikt voor het koelproces.
Daarnaast kan het elektrische aansluitvermogen lager worden. Dit leidt tot lagere vastrechtkosten. De onderhoudskosten worden lager en de koudeopwekinstallatie kan met een hoger totaalrendement gaan functioneren. Deze aspecten leveren een exploitatievoordeel op ten opzichte van afgiftesystemen die geen bufferende werking hebben.

Samenvatting
Betonkernactivering kan het op te stellen vermogen voor koudeopwekking voor een gebouw sterk reduceren. Dit komt door de bufferende werking van de betonmassa. Tot nu toe waren er geen kwantitatieve gegevens over de reductie van het koelvermogen beschikbaar. DWA installatie- en energieadvies heeft in samenwerking met de Technische Universiteit Eindhoven onderzoek gedaan naar systemen met mechanische ventilatie. Dit artikel geeft meetresultaten en breed toepasbare ontwerprichtlijnen.

Summary
By concrete core cooling the installed cooling capacity for a building can be reduced a lot. This is achieved through the cold storage of energy inside the concrete massive of the floor. Till now, quantitative information regarding the reduction of cooling capacity was not available.
DWA installatie- en energieadvies, has made in cooperation with the Technical University Eindhoven, a research study for systems with mechanical ventilation. This article present the result of measuring and a width range of applicable design guide-lines.

Een kijkje in de keuken van horeca en ziekenhuis
Luchtkwaliteit en voedselveiligheid

Richard Kramer - Freelance journalist

Inleiding
Iedereen die wel eens in de keuken van een professionele instelling heeft mogen staan, is op enig moment in aanraking gekomen met de Hazard Analysis Critical Control Points.
Het is een analyse van kritische punten die bij de bereiding van voedsel moet zorgen dat gezondheidsrisico's beperkt blijven. Hoewel de methode inmiddels zijn weg heeft gevonden in diverse industrieën is het één van de belangrijkste kwaliteitsinstrumenten in de keuken. Eén van de dingen die er uit voortvloeit is het hygiënisch te werk gaan. Ook worden er eisen gesteld aan kerntemperaturen bij opslag en bereiding. Maar hoe zit het met de luchtkwaliteit? Wat weten we van haar invloed op voedselveiligheid en zijn een goede afzuiging en ventilatie net zo vanzelfsprekend als het wassen van de handen?
Wat is de overeenkomst tussen een ziekenhuis en een horecagelegenheid? Op beide plekken wordt voedsel bereid, geserveerd en genuttigd. En hoewel de gasten die in de eerste locatie dineren vaak kwetsbaarder zijn en speciale aandacht behoeven, doen de regels voor een veilige voedselbereiding in beide gevallen nauwelijks of niet voor elkaar onder.

Airco in combinatie met vloerverwarming

Henk van Beek - Hoofdredacteur K&L

Inleiding
Bij Coolmark is een testopstelling gemaakt van een vloerverwarming in combinatie met een besturingskast en een buitendeel van Mitsubishi Heavy Industries.
Het systeem functioneert inmiddels tweeënhalf jaar en werkt naar behoren. Binnenkort zal het bedrijf een marktwaardig exemplaar presenteren.
Er zijn nog geen uiteindelijke testresultaten bekend van het nieuwe model, maar volgens Arie van Ballegooijen, hoofdservice en techniek airconditioning bij Coolmark, komen de verwachtingen zeker uit. Coolmark heeft een testopstelling gemaakt van een vloerverwarming in combinatie met een airconditioner. Van Ballegooijen: “We hebben inmiddels verscheidene installaties naar tevredenheid draaien. De eerste installatie draait inmiddels tweeënhalf jaar zonder problemen. Deze testopstelling draait bij een installateur, die Mitsubishi Heavy Industries vertegenwoordigt, in hun eigen pand. Dit bedrijf heeft veel ervaring in verwarming- en airconditioningsystemen. Het systeem wijst zichzelf en draait tot nu toe feilloos”. Van Ballegooijen heeft het over een nieuwe opstelling, waarmee airconditioning wordt gekoppeld aan vloerverwarming. Een logische stap, vindt hij. Er is steeds meer vraag naar airconditioning die ook als hoofdverwarming wordt gebruikt. Tegelijkertijd zoekt de consument de luxe en het comfort van vloerverwarming. Voor een bedrijf als Coolmark, dat zich voornamelijk bezighield met airconditioningapparatuur, een interessante markt om uit te breiden.

Installatie Performance Scan moet energiegebruik terugdringen
Duurzaamheid door beter beheer

Bram Janssen - Freelancejournalist

Inleiding
Er valt een hoop winst te halen wanneer klimaatinstallaties en airco''s beter onderhouden worden. Ook een betere afstelling kan het energiegebruik drastisch verminderen en tegelijkertijd de kwaliteit van het binnenklimaat verhogen.
In totaal kunnen portemonnee en milieu er wel tot 35 procent op vooruitgaan. Dat blijkt uit een onderzoek dat SenterNovem door Halmos en TNO liet uitvoeren. In een tijd waarin de energiekosten de pan uit rijzen en de CO₂-uitstoot aan banden gelegd moet worden, kan een Installatie Performance Scan de gebouweigenaar helpen zijn systeem beter te beheren.
Een zachte winter en een warm voorjaar. Het klinkt als een ideaal recept voor een lage energierekening. Er wordt echter voorbij gegaan aan de inspanningen die klimaatinstallatie of airco in deze tijden heeft moeten leveren om de mens van een behaaglijke werkplek te voorzien. Toch hoeft dit genoten comfort niet per definitie met energieverspilling gepaard te gaan. Hoewel sterk afhankelijk van gebouw en organisatie, valt er volgens een TNO-onderzoek gemiddeld 10 tot 35 procent te besparen.

NVKL wil kwaliteitslabels voor “Klimaat” en “Koude”

Inleiding
Al langere tijd leeft onder NVKL-leden de wens om deel te kunnen uitmaken van een sterk merk, een label waarmee men zich in de markt kan onderscheiden. In gesprekken met leden horen we vaak: “een soort BOVAG-merk, dat willen wij ook wel”. In een tijd waarin bedrijven zich als koeltechnische installateur kunnen vestigen zonder over al te veel kennis te beschikken, groeit de wens van kwaliteitsbedrijven om zich te onderscheiden.

Van de redactie:

Hete zomer

Als je ‘s avonds op het Empire State Building in New York staat, hoor je onder je Manhatten zoemen. Een continue golf van geluid. Dit wordt niet veroorzaakt door de auto’s of de mensen in de straat. Het zijn de airco’s die het gonzende hart van de stad vormen. In de Big Apple is het niet zo dat de esthetiek op airco-gebied hoog in aanzien staat.

Het merendeel van de in gebruik zijnde airco’s zijn geplaatst in een onhandig gemaakte opening in wand of raam. Een wereld van verschil met de systemen die we in Nederland gebruiken. Hier proberen we de installatie juist zo goed mogelijk weg te werken. Een goed voorbeeld hiervan is het Librije Hotel. In een oud pand dat werd verbouwd tot hotel moest toch een klimaatinstallatie komen. Maar wel met behoud van het karakteristieke uiterlijk. De installateur heeft zich in alle bochten gewrongen om de installatie in allerlei bochten te kunnen wringen. Het resultaat mag er zijn: een goede airco in een monumentaal pand waar gedeelten van de installatie zelfs dienen als hip armatuur.

Airco vandaag de dag is steeds meer een integraal product. Zo is in dit nummer te lezen dat vloerverwarming en airco elkaar aanvullen. En betonkernactivering zorgt ervoor dat er veel minder hoeft te worden gekoeld via airconditioning. En waar speelt koeling en airco tegenwoordig geen rol? In de professionele keuken gebeurt het steeds vaker dat een airco wordt ingezet. Terecht, want waarom mag een kantoorklerk wel in een fijne comfortabele ruimte werken, maar de kok niet?

Het is terecht dat airconditioning steeds meer aandacht krijgt, ook van niet-koudedeskundigen. Een goed klimaat werkt fijner, leeft beter en hoeft helemaal niet zo duur te zijn. Ik weet dat, de lezer van RCC weet dat. En met de eerste zonnige lentedagen achter de rug en de zomer voor de boeg zal de rest van Nederland zich dat ook wel weer realiseren. Dat het een hete zomer mag worden.

Henk van Beek - Hoofdredacteur RCC K&L