Najaarseditie November 2007

Onderzoek en toepassing van microchannels in warmtewisselaars - de stand van zaken

Research and application of micro channels in heat exchangers - the state of affairs

Edo Wissink - Projectleider Koudetechniek TNO Bouw en Ondergrond

Inleiding
Wetenschappelijk onderzoek
Ondanks dat er wereldwijd al een aantal jaren intensief onderzoek wordt gedaan naar toepassing van microkanalen is dit nog een relatief nieuw onderzoeksgebied. Er zijn enkele aspecten waarbij dit duidelijk naar voren komt zoals de geringe standaardisatie van testmethodes en de soms onderling afwijkende bevindingen an wetenschappelijke artikelen.

Samenvatting
Microchannels vormen de invulling van een trend naar nieuwe compacte systemen. Het onderzoeksgebied is relatief nieuw en is nog niet “echt” doorgedrongen in de koeltechniek.
Een uitzondering is de automotive waar op grote schaal aluminium microchannel condensors worden toegepast. Doel van dit artikel is het weergeven van de stand van zaken bij het wetenschappelijk onderzoek over microchannels en de toepassingsmogelijkheden is de koeltechniek.

Summary
Micro channels play an important role in search of new and compact systems. The subject is relatively new and does not yet really break through in the refrigeration industry.
An exception is the automotive industry where one applies aluminium micro channels on a large scale.
The article is meant to give a state of affairs at the scientific research and development of micro channels and their applications in the refrigeration industry.

Conclusie
Microchannels zijn een essentieel onderdeel van de algemene niet te stoppen trend van systeemverkleining. De voordelen hiervan zijn groot, maar praktisch soms moeilijk te realiseren. Microchannels worden nu met name daar toegepast waar de systeemeisen dit noodzakelijk maken.
Om een praktische doorbraak van microchannels in de koeltechniek te kunnen realiseren is er nauwe samenwerking op het gebied van onderzoek en productietechnologie nodig.
Daarnaast zullen praktijktesten een essentieel onderdeel vormen van de ontwikkeling, omdat veel aspecten zoals vloeistofverdeling en verontreiniging theoretisch moeilijk te voorspellen zijn.
Willen we in Nederland niet achteropraken in de op gebied van microchanneltechnologie in de koeltechniek, dan is de noodzaak om onderzoek te intensiveren.
Hierin ligt een uitdaging waar TNO actief aan wil deelnemen.
Een lopend EU-project waar microchannels worden toegepast in MiniRef.

Systemen met hoog-inducerende jets van Smitsair Uithoorn

Leon van den Berg - Redactie

Inleiding
Dit jaar bestaat Smitsair uit Uithoorn negentig jaar. Een goede reden om dit innovatieve bedrijf met circa 75 medewerkers eens wat intensiever te belichten. We spreken met Rolf Langeweg over het bedrijf en haar werkmaatschappij Smitsair-JETsystemen B.V., waarbij we ook een blik op de toekomst werpen.
Het pand van Smitsair aan de Industrieweg 6 wordt op dit moment intern nogal verbouwd en krijgt ook aan de buitenkant een facelift. Langeweg: “De groei van ons bedrijf maakt uitbreiding nodig. Op de nieuwe verdieping die we in een deel van de fabriekshal maken, komt kantoorruimte voor de verkoop en projectleiding. We kiezen voor een praktische en duurzame oplossing, dezelfde keuze die we met onze producten maken”.

Luka

Inleiding
Nieuwe impuls luchtdichtheid
De branchevereniging Luka is al geruime tijd bezig om de stap te maken van luchtkanalen met een luchtdichtheidsklasse B volgens het Luka handboek uitgave mei 2004 naar luchttransportwegen die voldoen aan een luchtdichtheidsklasse B inclusief de ingebouwde luchtcomponenten en luchtslangen.
Uit praktijkmetingen op het gebied van luchtdichtheid is gebleken dat bij installaties met kanalen met een luchtdichtheidsklasse B (geschikt voor gebouwen, kantoren etc.) de gehele luchttransportweg soms niet beter presteert dan klasse A (geschikt voor bijv. Parkeergarages).

Http://www.senternovem.nl/eia/energielijst/index.asp

Ice & Sanyo: een prima team

Leon van den Berg - redactie

Inleiding
Sanyo is weliswaar niet het meest bekende merk in airconditioning in ons land, maar sinds de tijd dat ICE met dit merk de markt op is gegaan, is de marktpenetratie behoorlijk toegenomen. Dat geldt vooral voor de periode na 2005 toen de huidige directie aantrad.
ICE heeft al een lange historie, maar heeft zich pas betrekkelijk recent op de markt van airconditioning gestort.
Directeur Dirk Wieland: “Onze naam geeft al aan dat we oorspronkelijk een ander aandachtsgebied hadden. International Catering Equipment hield zich bezig met de verkoop van horeca-apparatuur.
Eind jaren tachtig betrad Sanyo de Europese airconditioningmarkt. Vrijwel vanaf het begin is ICE distributeur geworden, overigens eerst met maar matig succes.
We hebben zelf onvoldoende gedaan om het merk in de markt te zetten, maar ook de ondersteuning vanuit Sanyo was minimaal. Pas sinds begin 2005 is daarin verandering gekomen. ICE heeft zich vrijwel uit het horecasegment teruggetrokken. Alleen de ijsmachines van Scotsman zitten nog in ons pakket. Daarnaast hebben we ons volledig gericht op Sanyo, dat nu 70% van onze omzet uitmaakt”.

AC-ventilatoren versus ebm-papst EC-ventilatoren

Frank Windt - Productmanager VIBO Benelux B.V.

Inleiding
CO₂-uitstoot verminderen, Kyoto, het broeikas effect, energie besparen. Actuele zaken waar iedereen mee geconfronteerd wordt. Hoe kunnen we de CO₂-uitstoot verminderen zodat de wereld voor de komende generaties nog leefbaar blijft?
Een manier om hier structureel naar te kijken is een door de TU Delft ontwikkelde strategie: het trias energetica stappenplan:
Stap 1: Beperk de energievraag
Stap 2: Gebruik duurzame energiebronnen
Stap 3: Gebruik eindige energiebronnen efficiënt

Uit de redactie

Duizend weken

In sommige delen van ons land was het onder de agrarische bevolking niet ongewoon dat er bij de geboorte van een dochter een flink stuk land met populieren beplant werd. Wanneer het meisje duizend weken later in het huwelijk trad werden de peppels gerooid en de opbrengst kreeg het lieve kind als bruidsschat mee. Natuurlijk waren het populieren want als je voor dat doel een eikenbos poot gaat er iets niet goed. Op school leerden we dat de natuurlijke rente daarom vier procent bedroeg. Dat kon je aan dat peppelenbos zien. Tot vandaag de dag beschouwt de redacteur alles wat die vier procent te boven gaat nog steeds als woeker.

Als je vandaag een telefoontje koopt is het geval voorzien van een batterij. Tegen de tijd - en dat is aanzienlijk korter dan duizend weken - dat die batterij de elektronenstroom niet meer onder controle heeft, hoef je er niet op te rekenen dat je een nieuwe kunt kopen. De vlerk achter de toonbank zegt: Nee meneer, die batterijen zijn niet meer leverbaar want dat model is al meer dan zeven maanden oud. Hij denkt ondertussen: Wat moet dat fossiel met zo’n koelkast?

Toen James Watt in 1769 patent kreeg op een verbeterde stoommachine was het nieuwe tijdperk van de industriële revolutie begonnen. De verbetering bestond hierin dat het oorspronkelijke model een rendement had van tussen een half en een heel procent en Watt schroefde dat op. Sommige auteurs zeggen tot wel 18 procent. Dat is een geweldige stap vooruit, want sinds die tijd hebben wij het amper nog kunnen verdubbelen terwijl Watt het meer dan vertienvoudigde. Die machines en bemalingsstations, draaiden eindeloos door tot in de jaren vijftig van de vorige eeuw en werden toen pas, soms na een eeuw, vervangen door elektrische motoren.

Onlangs was de redacteur in een buitengewoon moderne fabriek van apparatuur welke ook in onze koudewereld wordt toegepast. Daar was veel koper voor nodig. Heel veel. Hoeveel? Per dag werd er 5200 kilo koper verbruikt, 7 dagen in de week en 52 weken per jaar want stilstand is achteruitgang. Op het internet kun je het jaarlijks wereldverbruik van koper te weten komen:> 14 miljoen ton per jaar *).
We schrijven en praten veel over duurzaamheid in de nieuwe betekenis. Die nieuwe betekenis is verwant met dat veldje peppels. Als dat gerooid wordt kun je er weer nieuwe boompjes op laten groeien want de aarde is jegens boompjes erg lankmoedig. We bedoelen er thans dus mee dat iets hernieuwd kan worden. We willen liever niet als koelkastzeuler aangezien worden en spreken van sustainability en renewability, kopen elke vier maanden een telefoontje en doen daar erg gewichtig over. Maar als we nu eens afspreken dat we gewoon wat langer met die apparatuur doen dan we de laatste tijd gewoon zijn. Bijvoorbeeld tien jaar met een split-airco in plaats van vijf jaar. Daar zitten bepaalde nadelen aan, jawel. Maar ook voordelen: de levensduurkosten zouden zeer wel die nadelen kunnen compenseren. Bovendien keer je terug naar de oorspronkelijke betekenis van het woord duurzaam, een verschijnsel dat de vader van de jonge dochter goed had begrepen.

Jammer, dat aandeelhouders zelden een veldje populieren planten en al helemaal geen duizend weken geduld hebben.

Harja Blok - Hoofdredactuer

*) http://www.data360.org/dataset.aspx?Data_Set_Id=3166