September 2005

Dr. Dirk van Delft over: de man van het absolute nulpunt

Harja Blok – Standex Periodieken

Inleiding
De NWO Eurekaprijs 2005 is bestemd voor een professioneel communicator (auteur, redacteur, programmamaker), die in zijn loopbaan op zeer aansprekende wijze en op landelijke schaal heeft bijgedragen aan de publieke kennis van, en de publieke betrokkenheid bij de wetenschap. De NWO Eurekaprijs 2005 bestaat uit een oorkonde, het Eurekabeeldje van Richard de Vrijer en een geldbedrag.
Het jaar 2005 telde vier winnaars in verschillende categorieën.
Uit het juryrapport van de Winnaar voor Het Beste Oeuvre:
Dirk van Delft, chef wetenschap NRC Handelsblad
Volgens betrouwbare bron behoort het katern Wetenschap en Onderwijs, dat voor 80% gevuld wordt met berichtgeving over de wetenschap, tot de best gelezen en meest gewaardeerde bijvoegsels van NRC Handelsblad. [...] Zelfs in vergelijking met buitenlandse kranten staat dit katern op eenzame hoogte. Daarvoor zijn duidelijke oorzaken aan te wijzen. Wetenschap en Onderwijs handhaaft een constant hoog niveau. De lezer wordt voortreffelijk geïnformeerd, maar het wordt hem niet nodeloos gemakkelijk gemaakt. Wetenschap en Onderwijs is er niet voor de luie lezer, die wordt elders ruimschoots op zijn lome wenken bediend.
[...] In die tijd schreef hij (Van Delft, red.) niet alleen zelf een groot aantal artikelen vanuit zijn achtergrond als fysicus, maar wist ook een omvangrijke maar desondanks zeer leesbare dissertatie over de Nederlandse Nobelprijswinnaar Kamerlingh Onnes te publiceren. Zowel in zijn artikelen als zijn proefschrift weet Van Delft steeds brede toegankelijkheid te combineren met een bewonderenswaardige precisie, zowel in zijn rapportage van de feiten met al hun nuances als in zijn taalgebruik.
[...] Op gevaar af dat de jury een wat elitaire indruk maakt, moet gezegd worden dat zij, ook op basis van eigen ervaringen, vooral onder de indruk was van de combinatie van hoofd redacteurschap en promotie. Van Delft
moet daadwerkelijk bezield zijn van de wetenschap:"
Moderne zuigercompressoren voor de toepassing van hogedrukkoudemiddelen (zoals R410A, CO2)

Eisen aan constructie en smeersystemen

Chris van der Lande – Uniechemie B.V.
Rainer Grosse-Kracht – Bitzer Kühlmaschinebau GmbH

Samenvatting
De toepassing van R410A (in de klimaattechniek) en CO2 (in lagetemperatuurcascade- installaties voor de supermarkttoepassing) vereist een aanpassing van standaard semi-hermetische zuigercompressoren om de fysische- en thermodynamische eigenschappen van het koudemiddel tot hun recht te laten komen.
Dit zijn vooral de optredende drukken, de massastroom, de dampdichtheid, de hoge specifieke koelcapaciteit, het opgenomen vermogen en de olie- en persgastemperatuur.

Summary
The use of high pressure refrigerants like R410A (air conditioning and chillers) and CO2 (Iow temperature cascade in supermarkets) demands changes in the standard line reciprocating compressors. The design accounts essential criteria like thermodynamic and physical properties and the interaction between refrigerants and applied lubricants.
These are high pressures, the mass flow, the vapour density, the high specific cooling capacity, the power consumption and the temperatures of oil and discharge gasses.

Sleutelwoorden: Zuigercompressor, Centrifugaalsmering, Hogedrukkoudemiddel, R410A,
CO2, Olie.
Keywords: Reciprocating compressor, Centrifugal lubrication, Highpressure refrigerants, R41OA, CO2, Oil.

Belangrijke begrippen in de koeltechnische isolatietechniek

Dipl. –ing. Hubert Helms – Armacell GmbH

Inleiding
Isoleren is een vak waarin fouten en foutjes venijnig worden afgestraft. In koeltechnische installaties speelt dat nog sterker. Daarom neemt Dipl.-Ing Hubert Helms (ArmacelI, Münster) in een serie vaktechnische artikelen de achtergronden van koeltechnische isolatie onder de loep. In de eerste bijdrage komen condensvorming en het voorkomen daarvan aan de orde. In volgende afleveringen behandelt de auteur de natuurkundige verschijnselen die de gewenste isolatiedikte beïnvloeden, de betekenis van de warmtegeleidingscoëfficiënt en waterdampdiffusie. Twee artikelen over correcte toepassing van elastomere isolatie ronden de vaktechnische serie af.